سبک زندگی و عادات نادرستی که در طول زندگی داریم، امکان ابتلا به آرتروز زانو را بالا میبرد. در صورتی که شما هم اسیر این بیماری بوده و به دنبال درمان آرتروز هستید، این مطلب برای شماست.
آرتروز یا ساییدگی زانو لزوما مربوط به سالخوردگان نیست. حتی ممکن است در جوانان نیز در اکثر فعالیتهای روزمره، مثل بالا رفتن از پله یا راه رفتن نیز مشکل ایجاد کند. علائم آرتروز زانو را سالها بعد در ورزشکاران حرفهای به خصوص رزمی کاران نیز میتوان دید. به همین دلیل است که برای یکپارچگی و حفظ عملکرد غضروف و پیشگیری از ساییدگی بایستی درمان آرتروز زانو را جدی گرفت. دکتر عطار بهترین دکتر فوق تخصص زانو در تهران
آرتروز زانو (یا ساییدگی زانو) چیست؟
یکی از رایجترین آتروزها، آرتروز زانو است. این بیماری مفصلی روی غضروف انتهای استخوان زانو اثر میگذارد. کسانی که به آرتروز و ساییدگی مفصل زانو مبتلا هستند، اغلب این غضروف انتهای استخوان در آنها دچار فرسایش یا آسیب شده که در نتیجه استخوان زیرین بیشتر رشد میکند تا جایی که غضروف سفت و خشک شده و در نهایت تجزیه میشود.
به همین دلیل کسانی که این درد را تجربه میکنند، روشهای درمان آرتروز روی آنها تنها در جهتی موثر است که این درد را کنترل کند. البته در صورتی که نسبت به درمان ساییدگی زانو سریعا اقدام شود میتوان یکپارچگی مفصل و عملکرد آن را برای سالهای بعد حفظ کرد. انواع سائیدگی زانو شامل روماتیسم مفصل زانو، آرتروز زانو و آرتروز پس از سانحه است.
بیشتر بخوانید: عمل تعویض مفصل زانو
دلایل ابتلا به آرتروز چیست؟
آرتروز زانو دلایل زیادی دارد که میتواند فرد را از فعالیتهای روزمره بیندازد یا او را دچار مشکل کند. برخی از این عوامل ممکن است احتمال ابتلای فرد را به سائیدگی زانو افزایش دهد. از جمله علت آرتروز زانو میتواند موارد زیر باشد:
- بالا رفتن سن (در هر فرد سن شروع آن متفاوت است)
- چاقی و اضافه وزن (وزن بالا منجر میشود زانو، نیروی زیادی را روی مفصل تحمل کند که به مرور باعث تخریب آن میشود)
- آسیب دیدگی قبلی مفصل (شکستگی مفصلی، عفونتهای مفصل، آسیبهای تاندونی و مینسک زانو و…)
- استفاده زیاد از مفاصل (به خصوص در ورزشکاران و مشاغلی که از مفصل زانو زیاد استفاده میکنند)
- ضعف عضلات ران
- ژنتیک قوی
دکتر بهامین عطار، بهترین متخصص درد در تهران
علائم آرتروز زانو
در صورتی که به آرتروز زانو مبتلا هستید، احتمالا تجربه درد و التهاب شدید را در اطراف زانویتان حس میکنید. علائم ساییدگی زانو عبارت است از:
- خشکی و تورم در مفصل زانو
- به سختی خم و راست کردن زانو
- درد شدید بعد از نشستن و استراحت
- درد شدید حین فعالیت
- خم شدن یا پرانتزی شدن زانوها
- خالی شدن ناگهانی زانو
به این ترتیب فرد مبتلا به آرتروز، در حین راه رفتن و حرکات نرم، احساس درد در مفصل زانو دارد و حین حرکت ممکن است دچار قفل شدن زانو یا خشک شدن آن شود. همچنین ممکن است در هر نشست و برخاست صدای تق تق زانو (کریپتوس) را بشنوید. درد زانو، به خصوص در رطوبت و هوای بارانی ممکن است افزایش پیدا کند. کلینیک دکتر عطار توصیه میکند در صورتی که هر یک از این علائم را در خود یا اطرافیانتان داشتید، در اسرع وقت برای درمان آرتروز زانو اقدام کنید.
بیشتر بخوانید: ورم زانو یا آب آوردن زانو چیست؟
درمان آرتروز زانو چگونه است؟
در مرحله اول زمانی که بیماری هنوز آنقدر رشد نکرده میتوان با مصرف برخی داروها یا تزریق آن را درمان کرد. در صورتی که بخش زیادی از مفصل آسیب دیده و دچار ساییدگی شده باشد، پای جراحی مفصل زانو به میان میآید. برای تشخیص آرتروز زانو، میتوانید به کلینیک دکتر بهامین عطار یکی از بهترین متخصصان زانو مراجعه کنید. از جمله روشهای درمان ساییدگی زانو بدون نیاز به جراحی شامل موارد زیر است:
- رعایت دورههای متناوبی استراحت به زانو در طول روز (بستن آتل یا زانوبند و بی حرکت نگه داشتن مفصل زانو)
- انجام حرکات اصلاحی درمان انحراف زانو، کمر یا کف پا
- کاهش فشار وزن و بار وارد شده به زانو و خودداری از ایستادن طولانی
- کاهش وزن در افراد چاق حداقل ۵ کیلوگرم
- مصرف دارو (داروهایی که به کاهش التهاب زانو کمک میکند شامل استامینافون، داروهای غیراستروئیدی، گلوکوزامین و…)
درد در ناحیه شانه دارید؟ با بهترین جراح شانه در تهران تماس بگیرید.
در چه مواقعی آرتروز زانو نیاز به عمل جراحی دارد؟
در صورتی که آرتروز خفیف باشد، عمل آرتروسکوپی با خارج کردن بافتهای اضافه مفصل میتواند تا مدتی درد را کاهش دهد. این نوع درمان، به طور موقت علائم آرتروز را بهبود میدهد و میتواند به درمان ساییدگی زانو هم کمک کند. همچنین در صورتی که آرتروز هنوز شدید نشده باشد، استفاده از روش استئوستومی میتواند در درمان و جلوگیری از آتروز زانو موثر باشد.
در این روش، که به معنای شکاندن کنترل شده استخوان است، به وسیله جراحی، استخوان را در وضعیت جدیدی قرار میدهند و آن را با پیچ و پلاک فیکس میکنند تا استخوان در وضعیت جدید خود جوش بخورد. برای تشخیص نیاز یا عدم نیاز به جراحی، تحت نظر یک متخصص زانو خوب مانند کلینیک دکتر عطار قرار بگیرید. در روش دیگر، که نیاز به تعویض مفصل باشد، مفصل زانو را با مفصل مصنوعی جایگزین میشود. این روش آرتروپلاستی نام دارد که اغلب برای افراد بالای ۵۰ سال و آرتروزهای شدید، انجام میشود.
مشاوره تخصصی با دکتر ارتوپد کودکان در تهران
تشخیص ساییدگی زانو چگونه است؟
برای تشخیص آتروز زانو معمولا ابتدا با معاینه فیزیکی شروع میشود. متخصص از شما میخواهد تا سوابق پزشکی و علائمتان را یادداشت کنید. در این شرایط بایستی به طور دقیق به پزشک بگویید که چه چیزهایی باعث افزایش یا کاهش درد میشود که دکتر بتواند علت درد زانو را تشخیص دهد. در صورتی که در خانواده سابقه ابتلا به آرتروز دارید، به پزشکتان بگویید. بعد از معاینه ممکن است پزشک برای تشخیص بهتر آزمایشهای دیگری همچون موارد زیر تجویز کند:
- آزمایش پرتوایکس
در این آزمایش، آسیبهای غضروف، استخوان و موارد دیگر مشخص میشود. - آزمایش ام آر آی
در صورتی که آزمایش پرتو ایکس نتواند به طور واضح دلیل درد را مشخص کند، آزمایش ام آر آی تجویز میشود. - آزمایش خون
حتی ممکن است پزشک برای تشخیص بیماریهای دیگری که باعث درد میشود، آزمایش خون را تجویز کند. مثلا ممکن است روماتیسم مفصلی به خاطر اختلالی که در دستگاه ایمنی بدن وجود دارد، اتفاق افتاده باشد.
بیشتر بخوانید: آرتروز آرنج چیست
پیشگیری از آرتروز زانو با چه روشهایی امکانپذیر است؟
همیشه پیشگیری بهترین درمان است. چندین راهکار وجود دارد که با رعایت آن میتوان احتمال ابتلا به آرتروز را تا حد زیادی کاهش داد. از جمله موارد زیر شامل:
- وزنتان را پایین بیاورید.
قاعدتا با داشتن اضافه وزن، فشار زیادی به کمر، زانو و پاهایتان وارد میشود. اگرچه رژیم گرفتن کار راحتی نیست ولی انتخاب یک سبک زندگی سالم، میتواند علاوه بر جسم، روحتان را هم صیقل دهد. - ورزش کردن را فراموش نکنید.
نیازی نیست قهرمان حرفهای باشید یا حتما مراسمی در پیش داشته باشید که بخواهید ورزش کنید. ورزش منظم را همراه با استراحت و تغذیه مناسب در روزمره خود قرار دهید. البته ورزشی که تحت نظر مربی و به شیوه درست انجام شود. - رژیم غذاییتان را اصلاح کنید.
از غذاهای غضروف ساز در رژیم غذاییتان استفاده کنید. مکملهای غذایی مثل گلوکوزامین و کندرویتین سولفات را تحت نظر پزشک مصرف کنید. - حرکات اصلاحی را فراموش نکنید.
برای محافظت از مفاصل خود، اگر نیاز به توانبخشی یا فیزیوتراپی دارید، حتما آن را جدی بگیرید و نگذارید تا درد در بدنتان کهنه شود. کمپرس گرم و سرد را فراموش نکنید.
در صورتی که نیاز به هر گونه مشاوره و راهنمایی برای درمان آرتروز زانو، پیشگیری یا جراحی برای ساییدگی زانو دارید، دکتر بهامین عطار به عنوان فوق تخصص ارتوپد در تهران ، مرجع مطمئن، موثر و قابل اعتماد برای درمان آسیبهای ورزشی و آرتروزهای مختلف از جمله آرتروز زانو است.
سوالات متداول
آیا آرتروز زانو فقط در افراد مسن رخ میدهد؟
گرچه آرتروز زانو بیشتر در افراد مسن شایع است، اما افراد جوانتر نیز در صورت داشتن عوامل خطر مانند آسیبهای قبلی یا اضافه وزن میتوانند به آرتروز زانو دچار شوند.
آیا جراحی برای درمان آرتروز زانو ضروری است؟
جراحی تنها در موارد شدید که درمانهای غیرجراحی مؤثر نباشند، ضروری است. جراحیهای رایج شامل تعویض مفصل زانو (آرتوپلاستی) یا جراحیهای ترمیمی است.
آیا رژیم غذایی میتواند در درمان آرتروز زانو مؤثر باشد؟
رژیم غذایی غنی از آنتیاکسیدانها، امگا-3 و ویتامین D میتواند به کاهش التهاب و تقویت مفاصل کمک کند. مصرف مواد ضدالتهابی مانند ماهی و سبزیجات برگدار میتواند در کاهش علائم مؤثر باشد.
