جراحی دنبالچه که با نام کوکسیژکتومی نیز شناخته میشود، شامل برداشتن دنبالچه است. درد دنبالچه میتواند ناشی از مشکلات خوشخیم یا خطرناک باشد. افرادی که دچار درد دنبالچه مزمن هستند، ممکن است به این جراحی نیاز داشته باشند. در این صفحه، توضیح میدهیم که عمل دنبالچه چگونه است و به بایدها و نبایدهای قبل و بعد از این جراحی میپردازیم. در پایان، به چند سؤال متداول نیز پاسخ میدهیم.
جراحی دنبالچه چگونه است؟
کوکسیژکتومی باز شامل ایجاد برشی بزرگ در پوست و بافت نرم روی دنبالچه برای برداشتن استخوانهای دنبالچه است. این نوع جراحی دنبالچه معمولا در موارد نادر تجویز میشود. مراحل این جراحی عبارتاند از:
- ابتدا از بیمار خواسته میشود لباس بیمارستان را بپوشد
- متخصص بیهوشی بیمار را بیهوش میکند
- جراح پوست روی دنبالچه را ضدعفونی میکند و سپس برش میدهد
- جراح استخوانهای دنبالچه را برمیدارد
- سپس انتهای ساکروم (استخوانی که به دنبالچه متصل است) را صاف میکند
- برش را بخیه میزند و آن را با پانسمان میپوشاند
- در صورت لزوم، ممکن است درن کوچکی را در این ناحیه قرار دهد. درن وسیلهای برای تخلیه خونابه پس از جراحی است
جراحی کوکسیژکتومی باز بسیار تهاجمی است و ممکن است عوارض مختلفی داشته باشد؛ بنابراین، معمولا برای بیماران مبتلا به عفونت شدید یا پوکیاستخوان شدید که کاندیدای مناسبی برای جراحی کوکسیژکتومی لاپاراسکوپی نیستند، تجویز میشود. کوکسیژکتومی لاپاراسکوپی خطرات کمتری در مقایسه با کوکسیژکتومی باز دارد. در طول این جراحی، جراح ابزارهای خاصی را وارد شکم میکند و دنبالچه را از طریق برشی کوچک در پوست برمیدارد. این جراحی اغلب به افرادی با سیستم ایمنی سالم یا عادی پیشنهاد میشود.
جراحی دنبالچه با لیزر یکی دیگر از انواع جراحی است که روشی کمتهاجمی محسوب میشود. در این جراحی، جراح برشهای کوچکی را ایجاد و از لیزر برای برداشتن بافت آسیبدیده استفاده میکند. مزایای این جراحی در مقایسه با دو جراحی ذکرشده عبارتاند از:
- درد کمتر پس از جراحی
- افزایش سرعت بهبودی
- کاهش خطر بروز عفونت و سایر عوارض
آیا عمل دنبالچه خطرناک است؟
عمل جراحی دنبالچه یا معمولاً ایمن است، اما مانند هر جراحی دیگری ممکن است با عوارضی مانند خونریزی، عفونت یا درد موقت پس از جراحی همراه باشد. با این حال، اگر عمل توسط جراح متخصص و با تجربه انجام شود و مراقبتهای پس از جراحی بهدرستی رعایت گردد، اکثر بیماران بهبود قابل توجهی در درد و راحتی هنگام نشستن تجربه میکنند. رعایت توصیههای پزشکی و پیگیری مراقبتهای بعد از عمل، نقش مهمی در کاهش خطرات و رسیدن به نتیجه مطلوب دارد.
آمادگی های لازم قبل از عمل جراحی دنبالچه
حتما با جراح خود درباره آمادگیهای لازم قبل از جراحی استخوان دنبالچه صحبت کنید. جراح ممکن است از شما بخواهد رژیم غذایی خود را به مدت چند روز پیش از جراحی تغییر دهید و دستورالعملهایی برای نوع یا مقدار مایعاتی که میتوانید مصرف کنید، به شما بدهد. همچنین ممکن است از شما بخواهد مکملهایی را برای تقویت سیستم ایمنی و استخوانها و آنتیبیوتیکهایی را برای پیشگیری از عفونت مصرف کنید. حتما دستورات جراح خود را انجام دهید تا در روز جراحی در بهترین شرایط ممکن باشید.
مراقبت های بعد از عمل جراحی دنبالچه
پس از جراحی، به مدت ۲۴ ساعت در بیمارستان خواهید ماند تا دکتر متخصص دنبالچه وضعیت شما را تحتنظر بگیرد و مطمئن شود که همه چیز طبق برنامه پیش میرود. حتما دستورات پزشک خود را انجام دهید تا خطر بروز عوارض کاهش یابد و دوره بهبودی بدون مشکلی داشته باشید. برخی از مهمترین مراقبتهای بعد از عمل جراحی دنبالچه عبارتاند از:
- اگر راهرفتن برایتان دشوار است و به عصا نیاز دارید، فیزیوتراپی ممکن است پس از جراحی ضروری باشد. طبق دستور پزشک خود در جلسات فیزیوتراپی شرکت کنید
- درد تنها عامل محدودکننده است. ما به شما پیشنهاد میکنیم که داروهای مسکن را طبق دستور پزشک مصرف کنید و هر چه سریعتر به زندگی عادی خود بازگردید
- نشستن ممکن است به مدت چند هفته پس از جراحی دشوار و ناخوشایند باشد. از بالشهای ژلدار استفاده کنید یا به سمت جلو خم شوید و وزن خود را روی سطح صافی مانند میز بیندازید
- اگر زخم جراحی بهخوبی بهبود نیافته است و درد کمتر نشده است، از پوشیدن شلوارهای تنگ خودداری کنید. بهتر است کفشهای تخت بپوشید
- بهتر است روی پهلوی خود بخوابید. اگر این مدل خوابیدن برایتان ناخوشایند است، روی شکم خود بخوابید و بالشی را در زیر باسن خود قرار دهید. اگر میخواهید روی پهلوی خود بخوابید، بالشی را بین زانوهای خود قرار دهید
- اگر پوست اطراف دنبالچه متورم شده است، از پک سرد برای کاهش تورم استفاده کنید؛ ولی، هرگز آن را بهصورت مستقیم روی پوست خود قرار ندهید. حتما پک سرد را درون حولهای بگذارید. اگر زخم بهصورت کامل بهبود نیافته است، مطمئن شوید که پانسمانی ضدآب بین پک سرد و زخم وجود دارد. پک سرد را پس از ۱۰ دقیقه از روی پوست خود بردارید. اگر میخواهید دوباره از آن استفاده کنید، حداقل ۲۰ دقیقه صبر کنید
- پک گرم میتواند به تسکین درد کمک کند؛ ولی، اگر تورم برطرف نشده است، از استفاده از آن خودداری کنید. پک گرم را درون حولهای خشک قرار دهید و سپس روی پوست بگذارید. پک گرم را به مدت بیش از ۱۰ دقیقه روی پوست خود قرار ندهید و پوست خود را هر چند دقیقه بررسی کنید. اگر پوستتان بسیار قرمز یا لکهدار شده است، بلافاصله پک گرم را از روی آن بردارید
- زمانی که میتوانید بدون هیچ مشکلی روی صندلی راننده بنشینید، میتوانید رانندگی کنید
- یکی از مهمترین عوارض پس از این جراحی، عفونت زخم است. خوب است بدانید که حدود ۳۰% از بیماران دچار آن میشوند؛ بنابراین، حتما باسن خود را تمیز نگه دارید
- ازآنجاییکه زخم با بخیههای جذبی بسته میشود، نیازی به برداشتن آنها نیست. اگر نگران زخم خود هستید، با پزشک خود صحبت کنید
- جراح به شما خواهد گفت که چه زمانی برای بررسی زخم به مطب مراجعه کنید. تاریخ مراجعه به مطب را به تعویق نیندازید. جراحان معمولا از بیماران میخواهند ۶ الی ۸ هفته پس از جراحی به مطب مراجعه کنند
زمان بهبودی کامل پس از انجام عمل دنبالچه چقدر است؟
بهبودی کامل پس از انجام این جراحی ممکن است چند ماه تا چند سال طول بکشد. بیماران معمولا ۲ تا ۶ هفته پس از جراحی، میتوانند به محل کار خود بازگردند و فعالیتهای روزمره خود را انجام دهند. اگر باید در محل کار خود به مدت طولانی بنشینید، ممکن است به مرخصی طولانیتری نیاز داشته باشید.
عوارض عمل برداشتن دنبالچه
عمل برداشتن دنبالچه همانند همه انواع جراحیها دارای خطرات و عوارض است. عوارض این جراحی عبارتاند از:
- درد مزمن: بیماران ممکن است درد بیشتری را بهویژه هنگام نشستن یا دفع مدفوع به مدت چند هفته پس از این جراحی تجربه کنند. این درد غیرعادی نیست و پس از ۳ ماه تا ۱ سال برطرف میشود؛ ولی، در برخی موارد، حتی پس از دوره بهبودی برطرف نمیشود
- عفونت و مشکلات ترمیم زخم: ازآنجاییکه زخم این جراحی به مقعد و روده نزدیک است، بیماران در معرض خطر عفونت و مشکلات ترمیم زخم قرار دارند. ازآنجاییکه روده باکتریهای بسیاری دارد، رعایت بهداشت تا ترمیم کامل زخم ضروری است. برای جلوگیری از یبوست، حتما داروهای ملین را بهویژه در صورت مصرف داروهای مسکنی مانند مورفین و کدئین بهصورت منظم مصرف کنید. عفونت زخم با داروهای آنتیبیوتیک قابلدرمان است؛ ولی، این داروها باعث کاهش سرعت ترمیم زخم میشوند
- آسیب رکتوم (روده): ازآنجاییکه رکتوم به دنبالچه نزدیک است، ممکن است در طول جراحی آسیب ببیند. جراحی کولوستومی برای درمان این عارضه نادر ضروری است
- افتادگی کف لگن: برخی از عضلات تاندونها و رباطهای کف لگن به دنبالچه متصل هستند؛ بنابراین، خطر افتادگی کف لگن وجود دارد. این مشکل میتواند روی عملکرد مثانه و روده تأثیر بگذارد و افراد را دچار بیاختیاری ادراری یا درد در طول رابطه جنسی کند. فیزیوتراپی ممکن است برای حداقلسازی این علائم ضروری باشد
- خونریزی: اگر داروهای رقیقکننده خون مانند وافارین، آسپرین، ریواروکسابان یا کلوپیدوگرل مصرف میکنید، حتما به پزشک خود اطلاع دهید. به احتمال زیاد، پزشک از شما خواهد خواست مصرف این داروها را پیش از جراحی متوقف کنید؛ زیرا، این داروها میتوانند باعث افزایش خطر خونریزی شوند. داروهایی مانند داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی نیز ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند؛ بنابراین، لیستی از تمام داروهای خود بسازید و به پزشک خود نشان دهید
- لختهشدن خون در وریدهای عمقی پا یا ریهها: اگر خون در وریدهای بزرگ پا لخته شود، میتواند باعث ایجاد تورم و درد در پا شود. اگر این عارضه نادر درمان نشود، لخته خون میتواند از پاها به ریهها برود و جریان خون را به بخشی از ریه قطع کند. تحقیقات نشان میدهند که ۱ نفر از هر ۷۰۰ نفر دچار این عارضه میشود. روشهای مختلفی برای کاهش خطر تشکیل لخته خون وجود دارند. مؤثرترین روش، راهرفتن پس از جراحی است
جمعبندی
اگر دچار درد مزمن دنبالچه هستید، بهتر است هر چه سریعتر به مطب پزشکی باتجربه مراجعه کنید. پزشکان ممکن است روشهای درمانی مختلفی را پیش از جراحی دنبالچه تجویز کنند. در این مطلب، سه نوع جراحی به نامهای کوکسیژکتومی باز، کوکسیژکتومی لاپاراسکوپی و جراحی با لیزر را معرفی کردیم و گفتیم که نوع اول بسیار تهاجمی است و نوع سوم کمتهاجمی است و مزایای مختلفی در مقایسه با دو نوع دیگر دارد.
اگر به دنبال پزشک باتجربهای در زمینه درمان درد دنبالچه میگردید، ما دکتر بهامین عطار را به شما پیشنهاد میکنیم. پزشکان باتجربهای مانند دکتر بهامین عطار تمام تلاش خود را میکنند درد دنبالچه شما را با کمتهاجمیترین روش ممکن برطرف کنند و کیفیت زندگی شما را افزایش دهند. همین امروز میتوانید نوبتی را برای ملاقات با این پزشک بگیرید و اولین قدم را برای رهایی از درد دنبالچه بردارید.
سوالات متداول
آیا جراحی دنبالچه دردناک است؟
ازآنجاییکه در ابتدای جراحی دنبالچه بیهوش خواهید شد، هیچگونه دردی را در طول آن تجربه نخواهید کرد. در بسیاری از موارد، بیماران ممکن است درد و ناراحتی را به مدت چند روز یا چند هفته پس از این جراحی تجربه کنند. اگر به دنبال داروهایی برای تسکین درد دنبالچه خود میگردید، با پزشک خود صحبت کنید.
چه زمانی به جراحی دنبالچه نیاز داریم؟
روشهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، کورتیکواستروئیدها، داروهای ضدالتهابی و بلاک عصبی نیز، میتوانند به تسکین درد دنبالچه کمک کنند. اگر همه این موارد شکست بخورند، پزشک ممکن است جراحی کوکسیژکتومی کامل یا جزئی را برای درمان درد تجویز کند.
آیا جراحی دنبالچه دائمی است؟
بله. این جراحی دائمی است و ممکن است روی توانایی نشستن شما در آینده تأثیر بگذارد؛ بنابراین، پیش از جراحی، درباره همه خطرات و عوارض احتمالی آن با پزشک خود صحبت کنید. اگر به دنبال پزشکی باتجربه در این زمینه میگردید تا با خطرات و عوارض احتمالی این جراحی آشنا شوید، ما دکتر بهامین عطار را به شما پیشنهاد میکنیم.
آیا پس از جراحی دنبالچه می توانم به زندگی عادی بازگردم؟
بله. بدون دنبالچه نیز میتوانید یک زندگی سالم و عادی داشته باشید و فعالیتهای روزمره و مورد علاقه خود را انجام دهید. تمام دستورات پزشک خود را در دوره بهبودی رعایت کنید تا بتوانید سریعتر به زندگی عادی بازگردید.