گلوکوزامین، مادهای طبیعی در بدن است که از آن برای ساخت غضروف استفاده میشود. تحقیقات نشان میدهند که این دارو میتواند به افراد مبتلا به آرتروز، اماس، مشکلات مفصلی مرتبط با افزایش سن و بیماریهای دیگر کمک کند. این مکمل ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد و با داروهایی تداخل داشته باشد. در ادامه این مطلب، توضیح میدهیم که گلوکوزامین چیست و شما را با فواید، کاربردها و عوارض جانبی آن آشنا میکنیم.
بیشتر بخوانید: صدای تق تق زانو
گلوکوزامین چیست؟
محققان بر این باور هستند که این دارو با بازیابی ذخایر گلوکوزامین و ترمیم غضروف آسیبدیده، میتواند به افراد مبتلا به آرتروز کمک کند. این مکمل اغلب با پوسته موجودات دریایی مانند میگو و خرچنگ در اشکال مختلفی مانند قرص و کپسول ساخته میشود. محصولات گلوکزامین عبارتاند از:
- گلوکزامینسولفات
- گلوکزامینهیدروکلراید
- ان-استیلگلوکزامین
در بیشتر اوقات، این ماده با کندرویتینسولفات که مولکولی در غضروف است، ترکیب میشود. کندرویتین به افزایش خاصیت ارتجاعی غضروف و جلوگیری از تخریب آن توسط آنزیمها کمک میکند. در برخی اوقات، با متیلسولفونیلمتان (MSM) نیز ترکیب میشود.
نحوه مصرف گلوکوزامین
دوز استانداردی برای مصرف مکمل گلوکوزامین وجود ندارد. شما میتوانید این دارو را هر روز مصرف کنید؛ ولی، پیش از مصرف آن، حتما با پزشک مشورت کنید. برای مثال، بزرگسالان مبتلا به آرتروز میتوانند ۱۵۰۰ میلیگرم از این دارو را هر روز به مدت سه سال مصرف کنند. البته به جای مصرف یک قرص ۱۵۰۰ میلیگرمی، مصرف دو قرص ۷۵۰ میلیگرمی یا سه قرص ۵۰۰ میلیگرمی نیز امکانپذیر است. با پزشک خود درباره گزینههای دیگر مانند کرمهای موضعی، داروهای تزریقی یا ترکیبی از داروهای حاوی این ماده صحبت کنید.
فواید و کاربرد گلوکوزامین
اگر میخواهید بدانید که کاربرد گلوکوزامین چیست، میتوانیم بگوییم که یکی از مهمترین کاربردهای این دارو، کمک به شرایط و بیماریهای زیر است:
- آرتروز: تحقیقات نشان میدهند که این قرص میتواند در درمان آرتروز بهویژه آرتروز زانو مؤثر باشد. تحقیقی در سال ۲۰۱۶ نشان داد که سرعت تخریب غضروف در بزرگسالان مبتلا به آرتروز زانو که این دارو را به مدت شش سال مصرف کرده بودند، کندتر است و اگر افراد آن را به مدت طولانیتری مصرف کنند، فواید بزرگتری را مشاهده خواهند کرد. همچنین مطالعهای در سال ۲۰۲۳ نشان داد که این مکمل میتواند به تسکین درد در افراد مبتلا به آرتروز کمک کند و بیخطر است
- آرتریت روماتوئید: علت زمینهای آرتریت روماتوئید، یک فرایند التهابی مرتبط با اختلال خودایمنی است. محققان هنوز در تلاش هستند علت دقیق این نوع آرتریت را پیدا کنند و بر این باور هستند که ژنتیک اغلب نقشی را در ابتلا به آن ایفا میکند. مطالعهای در سال ۲۰۱۷ نشان داد که این دارو میتواند به تسکین درد افراد میانسال مبتلا به آرتریت روماتوئید کمک کند. البته تحقیق دیگری در سال ۲۰۲۲ نشان داد که این مکمل هیچ فایدهای برای این بیماران ندارد
- دیابت نوع دوم: دیابت نوع دوم معمولا در بزرگسالان تشخیص داده میشود؛ زیرا، در سن بزرگسالی، توانایی بدن در تولید و استفاده مؤثر انسولین روی سطح قند خون تأثیر میگذارد. برخی از محققان بر این باور هستند که این دارو میتواند روی سطح قند خون تأثیر بگذارد و خطری برای متابولیسم گلوکز ندارد. تحقیقی نشان داد که این مکمل خطر ابتلا به دیابت نوع دوم را حدود ۱۷% کاهش دهد
- اختلال مفصل گیجگاهی فکی: به احتمال زیاد، این دارو میتواند در درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی مؤثر باشد. تحقیقی نشان داد که این مکمل پس از سه ماه میتواند به بهبود تحرک و کاهش درد کمک کند و فواید ضدالتهابی ارائه دهد؛ ولی، تحقیقی در سال ۲۰۲۳ نشان داد که نمیتوان فواید آن را بر اساس شواهد موجود تأیید کرد و باید تحقیقات بیشتری انجام شود
- بیماری التهابی روده: یکی از تأثیرات بیماری التهابی روده این است که توانایی بدن را در استفاده از برخی از انواع گلوکوزامین کاهش میدهد. این امر روی بافتهای سیستم گوارشی تأثیر میگذارد و به ایجاد علائم این بیماری کمک میکند. برخی از محققان دریافتند که این دارو میتواند علائم این بیماری مانند نفخ و یبوست را کاهش دهد؛ ولی، تحقیقات بیشتری باید برای درک رابطه بین مصرف این مکمل و سلامت دستگاه گوارشی انجام شود
- اماس: تحقیقاتی درباره فواید این دارو برای افراد مبتلا به اختلالات خودایمنی مانند دیابت نوع اول و اماس انجام شده است. در اختلالات خودایمنی، بدن به سلولهای سالم خود حمله میکند. مکملی به نام ان-استیلگلوکزامین در درمان اماس مؤثر است و میتواند سطح التهاب را کاهش دهد. تحقیقی نشان داد که این مکمل میتواند به بهبود ناتوانی عصبی حدود ۳۰% از افراد مبتلا به اماس کمک کند
عوارض قرص گلوکزامین چیست؟
اگر میخواهید بدانید که عوارض جانبی گلوکوزامین چیست، میتوانیم بگوییم که این دارو عوارض جانبی خطرناکی ندارد؛ ولی، در برخی اوقات، افراد پس از مصرف این مکمل ممکن است دچار عوارض جانبی زیر شوند:
- حالت تهوع
- اسهال
- درد در شکم
- سوزش معده یا سر دل
- بیخوابی
- خارش
- بثورات پوستی
- ازدستدادن حافظه موقتی
- مشکل در تنفس
- فشارخون پایین
اگر هر یک از این عوارض جانبی را پس از مصرف این مکمل تجربه میکنید، مصرف آن را متوقف کنید و به مطب پزشک خود مراجعه کنید. به خاطر داشته باشید که این مکمل برای همه افراد بیخطر نیست و ممکن است خطراتی را برای برخی از بیماران مانند افرادی که دچار آلرژی به آبزیان صدفدار هستند، داشته باشد.
ایا قرص گلوکوزامین قند خون را بالا میبرد؟
بله.یکی از عوارض مصرف قرص گلوکزامین ۵۰۰ یا مصرف طولانیمدت آن، افزایش سطح قند خون است، بهویژه در افرادی که مبتلا به دیابت یا مقاومت به انسولین هستند.
بهترین مارک گلوکوزامین
لوما نیوتریشن (Luma Nutrition) و یوتزی نیچرالز (Utzy Naturals) به علت استفاده از مواد باکیفیت و فرمولاسیونهای کاربردی، میتوانند لقب بهترین مارک گلوکوزامین را از آن خود کنند. اگر نمیتوانید این برندها را در ایران پیدا کنید، به دنبال برندهای برتر دیگری مانند فلکسان، آوه سینا، استئوپلاس و فلکس اورت بگردید.
بهترین زمان مصرف قرص گلوکوزامین
چه زمانی بهترین زمان برای مصرف قرص گلوکوزامین است؟ این دارو را باید قبل از وعدههای غذایی بخوریم یا بعد از آنها؟ مصرف این مکمل در صبح بهتر است یا شب؟ شما میتوانید با توجه به شرایط، صلاحدید، ترجیحات و داروهای دیگر خود به این سؤالات پاسخ بدهید؛ زیرا، متخصصان بر این باور هستند که افراد میتوانند این دارو را در هر زمانی مصرف کنند.
بیشتر بخوانید: ورم زانو
برخی از بیماران ترجیح میدهند این دارو را در صبحها مصرف کنند و برخی دیگر دوست دارند آن را همراه با وعدههای غذایی بخورند. البته برخی از افرادی که داروها را با معده خالی میخورند، با عوارضی روبهرو میشوند؛ بنابراین، بهتر است این مکمل را در طول یا پس از وعدههای غذایی مانند صبحانه، ناهار یا شام مصرف کنید تا عوارض کاهش یابد. اگر با عوارضی روبهرو نمیشوید، میتوانید این قرص را در صبحها بخورید؛ زیرا، با مصرف دارو در ابتدای روز، میتوانید یک روال منظم داشته باشید.
جمعبندی
گلوکوزامین میتواند فوایدی برای افراد مبتلا به دیابت نوع دوم، آرتروز، آرتریت روماتوئید، بیماری التهابی روده، اختلال مفصل گیجگاهی فکی و اماس داشته باشد؛ ولی، تحقیقات بیشتری باید برای تأیید این فواید و درک بهتر نحوه استفاده از آنها برای جلوگیری یا درمان بیماریها انجام شود. بسیاری از تحقیقات نشان میدهند که این دارو بیخطر است و عوارض جانبی خطرناکی ندارد.
ما در این مطلب، توضیح دادیم که گلوکوزامین چیست و چه فوایدی دارد. اگر این مطلب نتوانسته است به همه سؤالات شما پاسخ دهد یا به مصرف این دارو فکر میکنید، به مطب پزشکی معتبر مانند دکتر بهامین عطار مراجعه کنید تا مطمئن شوید که خطری برای شما ندارد. همین امروز میتوانید نوبتی را برای ملاقات با دکتر بهامین عطار رزرو کنید تا اطلاعات بیشتری را درباره نحوه مصرف و بهترین زمان مصرف آن به دست آورید.
سوالات متداول
آیا مصرف گلوکوزامین با داروهای دیگر تداخل دارد؟
اگر داروهای ضدانعقاد مانند الیکوییس یا داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین را مصرف میکنید، نباید این دارو را بخورید؛ زیرا، میتواند خطر کبودی و خونریزی را افزایش دهد. همچنین میتواند با داروهای سرطان مانند آدریامایسین، اتوپوساید، تنیپوساید، نووانترون و سروبیدین و با آزمایشهایی مانند آزمایش سطح گلوکز خون، آیانآر و آلانین آمینوترانسفراز تداخل داشته باشد.
آیا گلوکوزامین برای همه افراد مناسب است؟
افراد مبتلا به شرایط و بیماریهای خاصی مانند آسم، دیابت، گلوکوم، کلسترول بالا و فشارخون بالا نباید این دارو را بدون مشورت با پزشک مصرف کنند. همچنین افراد باردار یا شیرده نیز نباید این مکمل را بخورند؛ زیرا، هنوز شواهد کافی برای بیخطر بودن آن برای این افراد وجود ندارد.
افراد مبتلا به بیماریهای کبدی نیز باید در مصرف این دارو احتیاط کنند؛ زیرا، برخی از افراد مبتلا به این بیماریها پس از مصرف آن دچار آسیب کبدی شدهاند. در پایان، باید به این نکته اشاره کنیم که ازآنجاییکه این دارو اغلب با پوسته آبزیان صدفدار ساخته میشود، افراد مبتلا به آلرژی آبزیان صدفدار نباید آن را مصرف کنند. اگر به مواد دارویی حساسیت دارید، حتما ترکیبات گلوکوزامین را بررسی کنید.
چه مدت زمان میبرد تا اثرات گلوکوزامین قابل مشاهده شود؟
ازآنجاییکه این دارو اثر خود را بهآرامی میگذارد، اثرات آن 2 الی 3 ماه پس از مصرف منظم قابلمشاهده است. تحقیقات نشان میدهند که بسیاری از افراد احساس بهتری را پس از یک ماه مصرف منظم تجربه میکنند.
