جراحی تعویض مفصل لگن چگونه است؟

جراحی تعویض مفصل لگن یا همان یا آرتروپلاستی لگن، یک نوع عمل جراحی است که بر روی قسمت مفاصل لگن صورت می‌گیرد و به واسطه آن، استخوان‌های مصنوعی، جایگزین استخوان‌های تخریب شده  و غیر قابل بازگشت می‌شود و به این ترتیب درد حاصل از استخوان‌های تحلیل رفته و تخریب شده در لگن فرد از بین می‌رود و باعث می‌شود بتواند راحت‌تر و بدون درد راه برود. دکتر بهامین عطار، فوق تخصص ارتوپد؛ جراحی استخوان، مفصل و دیسک و ستون فقرات، یکی از بهترین پزشکان در انجام جراحی‌های مفاصل و ارتوپدی است که می‌توانید برای آگاهی از خدمات این پزشک حاذق به   مراجعه کنید.

حتما بخوانید: پروفسور مفصل لگن

چه کسانی کاندید انجام جراحی تعویض مفصل لگن هستند؟

همانطور که می‌دانید، مفصل، محلی است که دو استخوان مجاور، به یکدیگر متصل می‌شوند، زمانی که این قسمت از بدن دچار نقص و مشکل شود، کارکرد آن به مشکل برمی‌خورد و باعث می‌شود تحرک اندام‌های مختلف بدن به دچار اختلال شود. این قضیه در مورد مفصل لگن نیز صدق می‌کند و در صورتی که مفصل اتصال ران و لگن دچار مشکل شود، باعث ایجاد درد در ناحیه لگن شده و حرکت اندام‌های تحتانی فرد را دچار اختلال می‌کند؛ به این ترتیب پزشک ارتوپد با انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن، این قسمت حساس را ترمیم می‌کند. در هر فردی، ممکن است به علت خاصی کاندیدای انجام جراحی مفصل لگن شده باشد که در اینجا به بررسی دلایل آن می‌پردازیم

روماتیسم

ممکن است فردی به بیماری روماتیسم مبتلا شده باشد که در این مورد، جنس مایع مفصلی او به صورت غیر طبیعی است و مقادیر زیادی مواد مضر در آن وجود دارد. به همین علت وقتی که ترشح آن نیز زیاد باشد باعث تخریب مفصل محل اتصال ران و لگن می‌شود و به این ترتیب باعث ایجاد درد و اختلال در حرکت می‌شود.

ساییدگی

ساییدگی یا همان آرتروز یک بیماری ارثی نیز محسوب می‌شود که معمولا در دوران کهولت سن ایجاد می‌شود. گاهی نیز ممکن است در سنین جوانی نیز به وجود آید. زمانی که خیلی شدید باشد نیاز به عمل جراحی تعویض مفصل لگن دارد.

سیاه شدگی سر استخوان ران

سیاه شدگی در استخوان سر ران یا همان نکروز آواسکولارمعمولا بر اثر مصرف مواد مخدر، الکل و مصرف داروهای کوتن‌دار به وجود می‌آید. بر اثر این عارضه، شکل سر استخوان ران که به صورت کروی است، تغییر می‌کند و باعث ساییدگی مفصل بین ران و لگن می‌شود. در صورتی که این عارضه باعث تخریب شدید مفصل شود بیمار باید جراحی انجام دهد.

شکستگی استابولوم

گاهی یک ضربه بسیار شدید به مفصل لگن، باعث آسیب به غضروف‌های مفصل و یا شکستگی استابولوم می‌شود؛ در این موارد ممکن است جریان خون‌رسانی به سر فمور دچار آسیب شود و به این ترتیب مفصل هیپ دچار تخریب شود و بیمار نیاز به عمل جراحی داشته باشد.

تعویض مفصل لگن چگونه انجام می شود؟

تعویض مفصل لگن باید توسط یک پزشک دارای تخصص ارتوپد انجام شود. در این مواقع، پزشک متخصص قسمت مفصل آسیب‌دیده و تخریب شده بین لگن و ران بیمار را برداشته و یک مفصل مصنوعی جایگزین آن می‌کند.

مفصل مصنوعی که جایگزین می‌شود از قسمت‌های مختلف: کاسه فلزی، کاسه پلاستیکی، گردن فلزی، دسته و سر فلزی تشکیل می‌شود که در هر بیمار ممکن است قسمتی از این مفصل جایگزین شود. در مواردی نیز برای ساخت این مفصل مصنوعی از سرامیک و یا پلی اتیلن نیز استفاده می‌شود.

برای انجام عمل جراحی مفصل لگن، ابتدا بیمار را بیهوش کرده و بعد از آن جراح ارتوپد، قسمتی از مفصل را که دچار تخریب و آسیب‌دیدگی شده است را از بدن خارج کرده و ابتدا یک کره مصنوعی که از جنس سرامیک و یا فلز است را به استخوان ران وصل کرده و بعد از آن غضروف‌های آسیب‌دیده را از قسمتی از لگن بیمار که استخوان ران به آنجا متصل می‌شود ( استابولوم) کاملا جدا کرده  تا حفره آن به شکل نیم کره درآید.

متصل کردن این سر استخوان‌های مصنوعی به قسمت استخوان ران  به وسیله دسته Stem انجام می‌شود که پزشک با قرار دادن این دسته در درون کانال مرکزی استخوان‌های مصنوعی را در محل خود محکم می‌کند. مدت زمان جراحی تعویض مفصل لگن، حدود یک تا دو ساعت طول می‌کشد و پیچیدگی آن در بیماران مختلف متفاوت است.

حتما بخوانید: پروتز لگن چیست؟

علت عمل تعویض مفصل لگن چیست؟

جراحی تعویض مفصل لگن روشی است که در آن جراح ارتوپد، یک قطعه مصنوعی را در حد فاصل بین لگن و ران قرار داده تا عملیاتی را که مفصل تخریب شده لگن انجام می‌داد، به وسیله این برشض‌های مصنوعی احیا کند.

این عمل برای درمان درد و فشارهای مربوط به بیماری‌های آرتروز، عفونت، آسیب‌دیدگی، شکستگی و … است که دلایل مختلفی دارد و این دلایل بعد از مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌های لازم توسط متخصص، مشخص می‌شود.

هدف از انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن: درمان درد ناشی ازآسیب‌دیدگی مفصل لگن بیمار است و همچنین  پزشک معالج با  انجام این جراحی، نحوه عملکرد مفصل لگن و ران را بهبود می‌بخشد و به بیمار کمک می‌کند که بتواند بهتر حرکت کند.

آمادگی های قبل از عمل تعویض مفصل لگن چیست؟

بیمار باید قبل از انجام عمل جراحی، آماده شود و این آمادگی بر روی موفقیت عمل تاثیر دارد و عوارض بعد از عمل جراحی را کاهش می‌دهد. برای آمادگی‌های قبل از عمل تعویض مفصل لگن یک سری ویزیت، آزمایش و بررسی‌هایی بر روی بدن بیمار باید انجام شود و با توجه به نتایج آنها امکان جراحی بیمارید تایید و یا رد می‌شود. در این قسمت به طور کلی این ویزیت و آزمایش‌ها را توضیح خواهیم داد:

بررسی کلی بیمار

قبل از انجام عمل بر روی بیمار، پزشک باید به نتیجه برسد که این عمل آسیبی به بیمار نمی‌زند و مرزیت‌های آن بیشتر از خطرات آن باشد. برای مثال اینکه آیا بدن بیمار قدرت تحمل بیهوشی را دارد؟ ایا بدن بیمار قدرت مدیریت از دست دادن خون زیاد را دارد؟ سیستم ایمنی بدن او چگونه است و آیا روند توان‌بخشی را به خوبی پیش خواهد برد؟ آیا بیماری‌های زمینه‌ای دارد و در صورت وجود سایر بیماری‌ها،  بدن او چگونه می‌تواند در روند بهبود عمل او را یاری کند؟ وزن بیمار چقدر است و فعالیت او چگونه است؟

بررسی اندام‌های تحتانی

یکی دیگر از مهمترین بررسی‌ها بر روی بدن بیمار، بررسی اندام‌های پایین و تحتانی او است که مورد ارزیابی پزشک قرار می‌گیرد. از جمله این بررسی‌ها عبارت‌اند از:

• آزمایش پالپیشن ( معاینه و بررسی علت‌های درد لگن)
• آزمایش عروقی و عصبی ( بررسی عملکرد سیاتیک، نبض‌های شریانی و همچنین بررسی احتمال ابتلا بودن به بیماری‌های عروقی)
• معاینه عضلات و محدوده حرکت (بررسی ران و اندام‌های زیر ران از نظر فلکسور، اکستنسور، ابداکتور، اددکتور و …)
• معاینه عمومی ( بررسی وضعیت راه رفتن بیمار، تورم غیر طبیعی، عفونت و … در ناحیه ران و لگن و ساق پا)

حتما بخوانید: آرتروز لگن

آزمایشات پزشکی

یک سری آزمایش‌های پزشکی مثل: به رادیوگرافی، تصویربرداری پیشرفته MRI یا سی‌تی‌ اسکن برای بررسی وضعیت مفصل ران وکمک به تشخیص در جهت عمل جراحی و درمان ممکن است مورد نیاز باشد که بیمار باید انجام دهد. مهمترین آزمایش‌هایی که بیمار باید انجام دهد عبارت‌اند از:

• آزمایش خون سی‌بی‌سی
• پروترومبین PT  آزمایش
• آزمایش بررسی گروه خونی
• آزمایش ادرار
• ECG آزمایش
• آزمایش APTT جهت بررسی اختلالت خونریزی دهنده
• آزمایش INR نسبت نرمال شده بین‌المللی
• بیوشیمی پایه
• بررسی نوار قلب
• عکس قفسه سینه بیمار

مراقبت های بعد از عمل تعویض مفصل لگن

اگر مراقبت‌های بعد از عمل تعویض مفصل لگن به خوبی و با دقت انجام شود، بهترین نتیجه را برای بیمار به همراه دارد. بنابراین بهتر است بعد از انجام عمل، علاوه بر اینکه به طور مرتب به پزشک مراجعه می‌کنید مواردی را نیز برای نتیجه‌گیری بهتر رعایت کنید.

• رسیدگی به قسمت جراحی شده : قسمتی که توسط پزشک جراحی می‌شود، بخیه می‌شود که بای بعد از عمل به خوبی از این قسمت مراقبت به
• عمل آید تا دچار عفونت نشود. بنابراین بهتر است با توجه به دستور پزشک جراح،  به طور مرتب، پانسمان‌های محل جراحی عوض شود و حداکثر تا د هفته بعد از عمل، بخیه‌های زخم را بکشید و محل عمل را خشک و تمیز نگه دارید و کاملا مراقب باشید که آب به زخم نرسد. همچنین مصرف آنتی‌بیوتیک ها به تجویز پزشک باید مرتب انجام شود تا از عفونت زخم  جلوگیری کند.
•  انجام حرکات ورزشی و نرمشی: هفته اول بعد از عمل جراحی، انجام حرکات ورزشی برای بدن بسیار مفید و ضروری است.بهتر است در هفته اول بیمار تا حدودی پیاده‌روی کند تا بتواند به بازیابی قوای حرکتی و بهبود راه رفتن خود کمک کند. لازم است بدانید تا نه ماه بعد از عمل، عضلات بیمار ضعیف است و ممکن است در زمان راه رفتن لنگ بزند، بنابراین انجام حرکات نرمشی به دستور پزشک می‌تواند عضلات بدن او را تقویت کند. با این وجود چند نکته را باید رعایت کنید؛ از جمله اینکه انجام ورزش‌های سنگین و همچنین خم شدن و برداشتن اجسام از زمین کاملا ممنوع است، برای نشستن باید از بالش‌های طبی و مخصوص استفاده شود و همچنین  مفصل لگن به هیچ وجه نباید بیشتر از ۹۰ درجه خم شود.
• تغذیه مناسب : یکی از مهمترین مواردی که باید به آن توجه داشته باشید، تغذیه مناسب و استفاده از مکمل‌های تقویتی است. بیمارانی که عمل جراحی مفصل لگن انجام می‌دهند، طبیعی است که دچار کم اشتهایی شوند. بنابراین بهتر است برای بازیابی بدن به حالت نرمال و طبیعی از مکمل‌ آهن استفاده کنند و همچنین به طور مرتب در شبانه‌روز به دفعات مکرر آب بنوشند و از مصرف دخانیات و الکل پرهیز کنند.
•  نحوه خوابیدن مناسب: برای کمک به بهبود درمان، بیمار باید حتما از تخت خواب استفاده کند و یک بالش بین زانوهای خود قرار دهد. بیمار به هیچ عنوان نباید به پلو بخوابد. انداخت پا روی پا، چرخش ناگهانی لگن و همچنین بالا آوردن پشتی تخت بیشتر از ۴۵ درجه برای بیمار مضر است.
•  پرهیز از رانندگی: بهتر است ۶ هفته تا دو ماه از رانندگی دوری کنند. در صورت استفاده از اتومبیل و یا رانندگی در مسافت‌های کم، بهتر است با پزشک خود مشورت کنند و در صورت رانندگی دو بالش بر روی صندلی خودرو قرار دهند .

هزینه جراحی تعویض مفصل لگن

یکی از مهمترین دغدغه‌های بیمارانی که باید جراحی مفصل لگن انجام دهند، هزینه این عمل است. به طور کلی هزینه این عمل مشخص شده و معین است. افراد بیماری که کاندیدای انجام عمل مفصل لگن هستند باید بدانند هزینه‌های این عمل به طور کلی عبارت‌اند از:

• هزینه خرید پروتز و استخوان مصنوعی
• هزینه اتاق عمل، جراحی و بستری بیمار
• تعداد دفعاتی که عمل انجام می‌شود.

سوالات متداول