سیاتیک یکی از آزاردهندهترین بیماریهایی است که زندگی معمولی انسانها را کاملا مختل میکند؛ چون شما دقیقا نمیدانید که چه زمانی و در چه شرایطی احساس درد پیدا میکنید. درد سیاتیک معمولاً از کمر شروع میشود و تا ساق پا ادامه پیدا میکند و کاملا ناگهانی خود را نشان میدهد؛ بنابراین ممکن است که در طول انجام کارهای معمولی هم ناگهان درد زیادی را در ناحیههای مختلف بدن خود احساس کنید.
این بیماری معمولاً مشکل جدی یا خطرناکی محسوب نمیشود؛ چرا که در طول زمان و با انجام روشهای درمانی مختلف، بهبود پیدا میکند. اما بااینوجود اگر شما هم به دنبال بهترین روشهای درمان سیاتیک هستید، حتماً در ادامه این مطلب از وبسایت دکتر بهامین عطار همراه ما باشید.
روش تشخیص سیاتیک
عصب سیاتیک طولانیترین عصب در بدن انسان است که باضخامت زیاد، از قسمت کمر، لگن و باسن شما عبور میکند و در نهایت به پشت ساق پا میرسد. زمانی که عوامل مختلفی مانند فتق دیسک یا خار استخوانی به عصب سیاتیک فشار وارد کنند، فرد احساس درد شدید، گزگز، ضعف و بیحسی در پا و کمر خود میکند.
پزشک برای تشخیص سیاتیک معمولاً روشهای مختلفی را امتحان میکند؛ چرا که این علائم، شبیه به بیماریهای دیگر است. برای شناسایی این بیماری، ابتدا سابقه پزشکی و علائم شما بررسی میشود و سپس، معاینات فیزیکی زیر انجام میشود:
- راهرفتن: سیاتیک سبب تغییرات کاملاً محسوس در نوع راهرفتن میشود؛ از همین رو پزشک میتواند از این طریق سیاتیک را تشخیص دهد.
- بلندکردن پای مستقیم: در این روش، باید روی میز دراز بکشید و پاها را صاف کنید. پزشک با بلندکردن پا به سمت بالا، زمان درد بیمار را متوجه میشود و میتواند از این طریق، علت سیاتیک را تشخیص دهد.
- انجام حرکات مربوط انعطافپذیری: برخی دیگر از حرکات مربوط به انعطاف مانند چمباتمهزدن یا حرکات کششی مختلف، نمایانگر این بیماری است.
البته جدای از معاینات فیزیکی، انجام آزمایشهای مختلفی مانند عکسبرداری با اشعه ایکس، سیتیاسکن، MRI، الکترومیوگرافی، میلوگرا و مطالعات سرعت هدایت عصبی هم برای تشخیص این بیماری مناسب است.
بهترین روشهای درمان سیاتیک بدون جراحی
در حال حاضر راههای مختلفی برای درمان سیاتیک کمر وجود دارد که متناسب با شرایط بیمار اجرا میشود. مثلاً اگر علائم سیاتیک بسیار شدید باشد بهطوری که فعالیت معمول زندگی بیمار را مختل کند یا به عصبهای بدن آسیب وارد کرده باشد، پزشک جراحی را بهترین روش درمان میداند؛ اما توجه کنید که این موارد معمولاً بهندرت اتفاق میافتند و سیاتیک با درمانهای غیرجراحی بهبود پیدا میکند.
اما حتماً برای شما هم این سؤال به وجود آمده است که بهترین روش درمان سیاتیک چیست؟ باتوجهبه عوارض روشهای درمانی مختلف، بهترین راه برای درمان این بیماری، درمان خانگی و فیزیوتراپی است که در ادامه هر کدام را معرفی میکنیم:
۱.درمان خانگی
اگر درد سیاتیک خفیف یا حتی شدید باشد، بهترین روش درمان آن، خودمراقبتی در خانه است. خوددرمانی در خانه، شامل تغییر سبک زندگی و انجام فعالیتهای خاص زیر است:
- برای جلوگیری از فشار زیاد به کمر، از انجام فعالیتهای سنگین و شدید جلوگیری کنید.
- اگر میخواهید میزان درد و تورم بدن را کمتر کنید، استفاده از کیسه یخ گزینه مناسبی است. البته بهتر است که بعد از سرمادرمانی، به سراغ کمپرس گرم بروید. بهتر است که در روزهای اول کیسه یخ را به مدت ۲۰ دقیقه روی محلهای درد قرار دهید و در چند روز بعد، کمپرس گرم را به مدت ۲۰ دقیقه استفاده کنید.
۲. فیزیوتراپی
جدای از روشهای خانگی برای بهبود سیاتیک، فیزیوتراپی بهترین روش برای درمان این بیماری است؛ چون در فیزیوتراپی، حرکات و تمرینات ورزشی و کششی مناسب برای کاهش فشار روی عصبها انجام میشود. از طرفی با فیزیوتراپی عضلات بیمار تقویت میشود و التهاب بین آنها کاهش پیدا میکند؛ بنابراین بدن شما تسکین پیدا میکند. بر همین اساس پزشک فیزیوتراپ، انواع تمرینات هوازی، قدرتی و کششی را متناسب با شرایط بدنی فرد برای تجویز میکند.
حتما بخوانید: درمان سیاتیک با لیزر
چگونه داروها میتوانند به درمان سیاتیک کمک کنند؟
یکی دیگر از روشهای درمان سیاتیک، مصرف داروهای تسکیندهنده است. از طرفی برخی از داروهای شلکننده عضلات و داروهای ضدافسردگی و ضدتشنج هم برای دردهای عصبی سیاتیک تجویز میشود.
البته داروهای مسکن تنها برای کاهش درد بیمار استفاده میشود و جزو درمانهای اولیه است؛ بنابراین نمیتوان داروهای مسکن را بهعنوان داروی مداوم و نتیجهبخش برای سیاتیک حساب کرد. البته بعد از تسکین درد برخی از داروها برای ترمیم یا کاهش التهاب تجویز میشود. در ادامه مهمترین داروهای درمان این بیماری را معرفی میکنیم:
- مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی: شامل ایبوپروفن، آسپرین و ناپروکسن
- داروهای ضددرد: مانند ترامادول یا اکسیکدون
- داروهای استروئیدی خوراکی: پردنیزون یا متیل پردنیزولو
توجه کنید که پزشک متخصص سیاتیک، متناسب با شرایط و علائم بیماری، هر کدام از این داروها را تجویز میکند.
ورزشهای مؤثر برای درمان سیاتیک
در حالت کلی ورزشکردن برای درمان اکثر بیماریها از جمله سیاتیک بهترین انتخاب است؛ چرا که با ورزش میتوانید عضلات بدن خود را تقویت کنید و سبب کاهش درد در ناحیه کمر شوید. بهترین ورزش برای سیاتیک، پیادهروی، یوگا، پیلاتس و انجام حرکات کششی است؛ بر همین اساس چند مورد از تمرینات مربوط به درمان عصب سیاتیک را معرفی میکنیم:
- چرخش تنه: به پشت دراز بکشید و پاها و زانوها را کنار هم قرار دهید. سپس پاها را به سمت بالا و زانوها را به سمت راست ببرید و همزمان تیغه شانه را روی زمین فشار دهید. سپس پاها را از مرکز به سمت چپ برگردانید و به حرکت عقب و جلو ادامه دهید.
- پلانک: روی چهاردستوپا قرار بگیرید و مچ دست را روی زمین بگذارید. سپس انگشتان پا را جمع کنید و سعی کنید که زانوهای خود را از زمین بلند کنید. توجه کنید که بدن باید از پا تا انگشتان در یک راستا قرار بگیرند. بدن خود را محکم بکشید و تا مدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه نگهدارید. این ورزش را در ۲ دوره مختلف انجام دهید.
- کشش همسترینگ ایستاده: در مرحله اول باید در حالت ایستاده قرار بگیرید و یکی از پاها را روی سطحی بالاتر قرار دهید. ساق پا را صاف کنید و انگشتان را به سمت بالا بگیرید و درحالیکه پشت بدن صاف است، کمی به سمت جلو خم شوید. بعد از ۲۰ تا۳۰ ثانیه، این کار را روی پای دیگر تکرار کنید.
بیشتر بخوانید: ورزش برای سیاتیک
آیا طب سوزنی در درمان سیاتیک مؤثر است؟
بر اساس تحقیقات انجامشده، طب سوزنی یکی از روشهای مفید برای کاهش درد سیاتیک است. در طب سوزنی، پزشک سوزنهای بسیار نازکی را داخل نقاط خاصی از پوست قرار میدهد.
با این کار، سیستم عصبی و سیستم ایمنی فرد تحریک میشود و خودبهخود اندورفین طبیعی ترشح میشود؛ بنابراین در این روش، تسکین درد به شکل طبیعی است. البته درمانهای طبیعی دیگر مانند بیوفیدبک هم با کمک حسگرهای خاص روی بدن، برای کاهش تنشهای عضلانی گزینه مناسبی است.
ماساژ درمانی برای تسکین درد سیاتیک
باتوجهبه این که در سیاتیک، گرفتگی عضلات بیشتر از هر چیزی فرد را آزار میدهد، با ماساژدرمانی میتوان میزان درد بیمار را کاهش داد. البته ماساژدرمانی نمیتواند سیاتیک را برای همیشه درمان کند؛ اما عوارض آن بسیار کمتر از مصرف دارو و تزریق استروئید است.
ماساژدرمانی سبب تسکین درد کمر، شل کردن ماهیچههای سفت، افزایش جریان خون در ناحیه آسیبدیده، افزایش انعطافپذیری بدن و کاهش استرس و اضطراب میشود. از طرفی انواع مختلفی از روشهای ماساژ وجود دارد که در ادامه آنها را معرفی میکنیم:
- ماساژ بافت عمیق
- ماساژ سوئدی
- درمان نقطه ماشهای
- ماساژ عصبی عضلانی
- انتشار میوفاشیال
- ماساژ سنگداغ
هر کدام از این تکنیکها، به شکل خاصی انجام میشوند و نیاز به تخصص و مهارت دارند؛ از همین رو حتماً برای ماساژدرمانی، به مراکز تخصصی و معتبر مراجعه کنید.
آیا رژیم غذایی میتواند به درمان سیاتیک کمک کند؟
برخلاف عقیده برخی از افرادی که فکر میکنند تنها با مصرف دارو میتوانند سیاتیک را درمان کنند، رژیم غذایی نقش مهمی در بهبود این بیماری دارد. در حالت کلی اگر بخواهیم به این سوال که آیا سیاتیک درمان دارد به طور قطع پاسخ دهیم، لازم است به اهمیت رعایت نکات مهم در زمینههای مختلف اشاره کنیم.
همانطور که برای بهبود سیاتیک، انجام ورزش، مصرف دارو، فیزیوتراپی و ماساژدرمانی مناسب است، تغذیه شما هم اهمیت زیادی دارد؛ بر همین اساس در ادامه مواد غذایی مناسب برای درمان این بیماری را معرفی میکنیم:
- مصرف سبزیها و میوهها مانند گلکلم، انواع توت و سبزیهای برگدار به دلیل داشتن خاصیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی برای کاهش درد و التهاب ضروری است.
- غلات کامل مانند برنج قهوهای، کینوا، نان سبوسدار، آجیلها و دانهها برای کاهش علائم سیاتیک را مصرف کنید.
- مواد غذایی سرشار از منیزیم مانند اسفناج، بادام و آووکادو خاصیت آرامشبخشی دارند و سبب کاهش درد سیاتیک میشوند.
- مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین D و B مانند ماهی چرب، زرده تخممرغ، لبنیات غنیشده و گوشت بدون چربی، برای کاهش التهاب و بهبود عملکرد اعصاب گزینه مناسبی است.
فراموش نکنید که مصرف آب زیاد، باعث کاهش التهاب در بدن میشود؛ از همین رو حتماً ۸ تا ۱۰ لیوان آب در روز میل کنید.
حتما بخوانید: علائم سیاتیک پای راست
مراقبت های پس از درمان سیاتیک
اگر میخواهید نیازی به عمل سیاتیک نداشته باشید و با همان روشهای غیرجراحی، علائم خود را بهبود دهید، باید مراقبتهای بعد از درمان را انجام دهید. طبیعتاً در چند روز اول درد سیاتیک، استراحت بهترین کار است؛ اما بیشتر از چند روز، میتواند نتیجه منفی داشته باشد.
بنابراین به فکر ایجاد تعادل در انجام فعالیتهای مختلف باشید تا در نهایت بتوانید انعطافپذیری بدن خود را حفظ کنید و علائم سیاتیک را کاهش دهید. برخی از اقدامات مهم برای مراقبت بعد از درمان، به شرح زیر هستند:
- در هنگام خوابیدن، از بالشهای مخصوص استفاده کنید و رو به پهلوها بخوابید. حتماً پاها را دراز کنید و در صورت نیاز، از پشتیهای مخصوص برای کاهش فشار روی ستون فقرات استفاده کنید.
- برای کاهش التهاب و درد، حوله گرم یا کیسه یخ استفاده کنید.
- تمرینات مختلفی مانند درازکشیدن به سمت پشت یا خمشدن به طرفین، برای جلوگیری از درد مناسب است.
اگر برای درمان سیاتیک اقدام نکنیم چه می شود؟
سیاتیک یکی از آزاردهندهترین دردهای عضلانی است که اگر در زمان مناسب درمان نشود، عوارض جدیتری را به دنبال دارد که در ادامه آنها را معرفی میکنیم:
- احساس درد بسیار شدید در پشتپا یا زانو
- ضعف عضلات پا و اختلال در راهرفتن، تعادل یا حرکت عضلات پا
- تنگ و ضعیفشدن عصبها که سبب ناتوانی و بیحس شدن مداوم پاها میشود
- بروز اختلال در خواب و افزایش استرس و فشار روانی بر اثر درد
باتوجهبه این موارد، اگر علائم سیاتیک را احساس کردید، حتماً به کلینیک دکتر بهامین عطار مراجعه کنید تا تحت نظر بهترین دکتر سیاتیک تهران قرار بگیرید.
پیشگیری از بروز دوباره
قطعاً درمان سیاتیک، انرژی و وقت زیادی را از شما میگیرد؛ چرا که شما همزمان باید درد تحمل کنید و به دنبال روشهای مختلفی برای بهبود دردهای ناشی از رگ سیاتیک باشید؛ از همین رو اگر موفق به درمان این بیماری شدید، حتماً به توصیههای زیر برای جلوگیری از بروز دوباره این بیماری توجه کنید:
- وضعیت بدنی استاندارد خود را در حالت ایستاده یا نشسته حفظ کنید.
- اگر تا حالا از محصولات دارای تنباکو استفاده میکردید، بهتر است که آن را فراموش کنید. مصرف سیگار یا موارد دارای نیکوتین، مانع از خونرسانی به استخوان میشود و در نتیجه ستون فقرات را ضعیف میکند.
- حتماً رژیم غذایی مناسبی داشته باشید تا بتوانید وزن خود را در حالت ایدهآل حفظ کنید.
- توجه کنید که عدم فعالیت، راه مناسبی برای حفظ بدن در برابر درد سیاتیک نیست؛ از همین رو همیشه فعالیت بدنی داشته باشید و ورزشهای کششی، قدرتی و هوازی را انجام دهید.
- افتادن روی زمین، یکی از مهمترین تهدیدها برای بازگشت دوباره سیاتیک است؛ از همین رو کفش مناسب بپوشید و در هنگام راهرفتن، موارد ایمنی را برای جلوگیری از سقوط، رعایت کنید.
راهنمای مراجعه به پزشک برای سیاتیک
طبیعتاً شرایط بیماری و بدنی هر فرد، متفاوت است؛ از همین رو اگر میخواهید بدانید که بهترین راه درمان سیاتیک چیست، باید به پزشک متخصص سیاتیک یا ارتوپد مراجعه کنید. البته باتوجهبه این که احتمال جراحی برای درمان عصب سیاتیک وجود دارد، پزشک متخصص باید تخصص کافی در این زمینه هم داشته باشد.
بر همین اساس اگر میخواهید به بهترین خدمات جراحی سیاتیک دسترسی داشته باشید، به کلینیک دکتر بهامین عطار مراجعه کنید. دکتر بهامین عطار تخصص کافی در زمینه ارتوپدی دارد و به شما در درمان بیماریهای مختلف مانند سیاتیک و دیسک کمر کمک میکند؛ بنابراین با کمک دکتر بهامین عطار میتوانید با کمترین عوارض جراحی دیسک کمر و سیاتیک مواجه شوید.
جمعبندی
خوشبختانه بیشترین روند درمانی سیاتیک، در خانه انجام میشود؛ اما بااینوجود، باید پزشک علائم و شرایط بدنی بیمار را به طور مداوم بررسی کند. در این مطلب انواع روشهای درمان سیاتیک را به شما معرفی کردیم؛ اما تا زمانی که معاینه نشوید، نمیتوانید از وضعیت خود باخبر شوید و در نهایت بهترین راه را انتخاب کنید. بر همین اساس پیشنهاد میکنیم که با مراجعه به سایت کلینیک دکتر بهامین عطار، نوبت خود را رزرو کنید.
سوالات متداول
چقدر طول میکشد تا درد سیاتیک درمان شود؟
اگر درد سیاتیک حاد یا مزمن باشد، معمولاً بین یک تا دو هفته بهبود پیدا میکند؛ اما ممکن است که علائم بعد از چند هفته از بین بروند و در این مدت، احساس بیحسی در پا داشته باشید.
آیا سیاتیک به خودی خود بهبود مییابد؟
در برخی از مواقع درد سیاتیک بین 4 تا 6 هفته بهصورت خودبهخود بهبود پیدا میکند؛ اما در صورت شدید بودن علائم، این مدتزمان طولانیتر میشود.
آیا درمان سیاتیک با لیزر مؤثر است؟
بله. به کمک لیزرتراپی میتوانید درد سیاتیک را کاهش دهید؛ اما این روش، جزو درمانهای قطعی نیست و باید در کنار روشهای دیگر انجام شود.
آیا استفاده از گردنبند یا کمربند سیاتیک میتواند مفید باشد؟
گردنبند یا کمربندهای طبی، برای کاهش دردهای ستون فقرات و سیاتیک مناسب هستند؛ چرا که سبب تقویت کمر و جلوگیری از آسیب به آن میشوند.
آیا درمان سیاتیک در دوران بارداری امکانپذیر است؟
بله. با کمک فیزیوتراپی، ماساژدرمانی، دوش آب گرم، تمرینات بدنی مخصوص و مصرف داروهای مسکن میتوان درد سیاتیک در بارداری را کاهش داد.
