یکی از شایعترین عارضههای ناحیه پا، پارگی تاندون زانو است که معمولاً در حین تمرینات ورزشی شدید و یا در اثر تصادفات جادهای رخ میدهد. همچنین این آسیب میتواند در اثر کفش نامناسب، پرش ناگهانی از ارتفاع، بیماریهای مزمن و بیثباتی زانو رخ دهد. با تمام این تفاسیر پارگی و آسیب تاندون زانو پا اگر بهموقع درمان شود عارضه چندان نگرانکنندهای نیست و بیمار میتواند پس از یک بازه مشخص به روال طبیعی زندگی خود بازگردد.
ازآنجاییکه آسیب تاندون زانو بهعنوان رایجترین عارضه در بین بیماریهای مختص پا محسوب میشود در این مقاله سایت دکتر عطار تصمیم داریم تا در مورد این عارضه صحبت کنیم و بررسی کنیم مهمترین علل پارگی تاندون چیست؟
پارگی تاندون زانو چیست؟
قبل از اینکه به پارگی تاندون کشکک بپردازیم، برای درک بهتر این بیماری کمی آموزش درس آناتومی نیز لازم است. بر اساس فیزیولوژی بدن انسان در بالای زانو، عضله چهار سر ران، استخوان ران را از طریق تاندون چهار سر ران به استخوان زانو یا همان کشکک متصل میکند. در زیر زانو نیز، تاندون، استخوان کشکک را به استخوان درشتنی متصل میکند که از آن تحت عنوان استخوان ساق پا نیز یاد میشود. بهطورکلی در طول حرکت، این ماهیچهها و تاندونها با هم کار میکنند و به شخص این امکان را میدهند تا بتواند حرکت کند.
معمولاً موتورسواران، افراد مبتلا به تاندونیت مزمن و یا ورزشکارانی حرفهای در حوزه ورزشهایی فوتبال، بسکتبال، والیبال و… در اثر پرشهای متعدد و بعضاً غیراستاندارد دچار پارگی تاندون زانو خواهند شد. زانوی جامپر یا آسیب تاندون زانو پدیدهای شایع در بین ۵۰ درصد از ورزشکاران حرفهای محسوب میشود. چراکه ضربه ناگهانی و یا افتادن روی زانو از ارتفاع قابلتوجه سبب میشود تا تاندونها در معرض نیروی عظیمی قرار بگیرند که این موضوع بهمرورزمان باعث میشود تا تاندونها ضعیف شده و احتمال پارگی تاندون کشکک را در فرد افزایش دهند.
علت پارگی تاندون زانو چیست؟
بهطورکلی برای پارگی تاندون زانو، نیروی بسیار زیادی لازم است؛ اما بااینحال عوامل زیادی میتوانند منجر به پارگی و آسیب تاندون زانو شوند که ازجمله مهمترین آنها میتوان به وجود بیماری زمینهای و پرش غیراستاندارد و مداوم از ارتفاع اشاره کرد. باوجود گفتههای فوق این عارضه دلایل دیگری نیز میتواند داشته باشد که در ادامه آنها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
استرس
یکی از موارد مهمی که میتواند در پارگیهای ریز در تاندون مؤثر باشد، استرسهای مداوم و مزمن است. استرس مداوم علاوه بر بروز آثار مخرب در بدن انسان میتواند نقش اثرگذاری را در پارگی و جراحت زانو ایفا کند.
فعالیت شدید بدنی
دویدن، پریدنهای مداوم، افزایش ناگهانی میزان سختی یا تکرار تعداد دفعات انجام فعالیتها نیز میتواند به تاندون پا فشار آورد. ازاینروی بهتر است ورزشکاران بهمنظور پیشگیری از این عارضه در هنگام دویدنهای مداوم از کفشهای نرم و استاندارد استفاده کنند. چراکه استفاده از کفشهای نامناسب میتواند خطر آسیبهای مفصل و پارگی تاندون پا را افزایش دهد.
عضلات سفت پا
در برخی موارد نیز سفتی عضلات چهار سر ران سبب میشود تا ناحیه پشت ران کشیده شود، این موضوع در درازمدت میتواند احتمال فشار روی تاندونهای کشکک پا را افزایش دهد.
عدم تعادل عضلانی
گاهی برخی از عضلات پاها بسیار قویتر از سایرین هستند، در چنین مواردی عضلات قویتر میتوانند تاندون کشکک را با شدت بیشتری بکشند. این کشش ناهموار میتواند باعث تاندونیت و یا پارگی و آسیب تاندون پا شود.
ابتلا به بیماری مزمن
در برخی مواقع بعضی از بیماریها جریان خون زانو را مختل میکنند که این موضوع باعث ضعیفشدن تاندونها میشود. بهعنوانمثال بیماریهایی نظیر نارسایی کلیه، بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید و بیماریهای متابولیک مانند دیابت نیز میتواند احتمال ابتلا به آسیب تاندون را افزایش دهد.
درمان پارگی تاندون زانو
اگرچه درد بهعنوان یکی از مهمترین علائم پارگی تاندون پشت زانو شناخته میشود؛ اما عدم چرخاندن پا، تورم و التهاب نیز از دیگر مشخصههایی است که سبب میشود تا پزشک فوق تخصص زانو برای تشخیص سریعتر از روشهای تشخیصی دقیقتری نظیر سونوگرافی، MRI و… استفاده کند تا برای درمان بهترین تجویز را داشته باشد. به طور معمول درمان پارگی تاندون زانو را میتوان به روشهای مختلفی انجام داد که ازجمله مهمترین آنها عبارتاند از:
- دارودرمانی و استفاده از داروهای مسکن پس از مشورت با پزشک
- پیروی از تکنیکهای فیزیوتراپی و حضور در جلسات فیزیوتراپی
- یونتوفورزیس یا القای جریان الکتریکی به پوست
- انجام تمرینات کششی و تمرینات تقویتی عضلات ضعیف ران
- استفاده از بریس زانو یا زانوبند
- تزریق کورتیکواستروئید
- تزریق پلاسمای غنی از پلاکت
- استفاده از روش سوزن نوسانی
- جراحی
جمعبندی
تاندونها نوارهایی از بافت همبند سخت و الاستیک هستند که یک مفصل را احاطه کردهاند و به مفصل برای عملکرد بهتر کمک میکنند، زمانی که تاندونها آسیب ببینند، شخص درد شدیدی را تجربه میکند و عملکرد زانوی او نیز محدود خواهد شد. بهطورکلی همانطور که در ابتدای مقاله نیز اشاره کردیم، پارگی تاندون زانو اغلب در اثر آسیبهای ورزشی رخ خواهد داد که این عارضه میتواند حرکت زانو را محدود کند.
درد، عدم حرکت، التهاب، قرمزی و… ازجمله مهمترین علائم پارگی تاندون پشت زانو شناخته میشود که باید در اولین فرصت به فوق تخصص زانو با هدف تشخیص درست و درمان بهموقع مراجعه شود. با اینحال خوشبختانه این عارضه با استفاده از مسکنها، انجام حرکات کششی خاص، استراحت، کمپرس آب سرد، نگهداشتن پا بالاتر از قلب، استفاده از زانوبند و… کاملاً قابلدرمان است. در برخی موارد نادر نیز این عارضه با جراحی درمان خواهد شد که مراقبتهای پس از انجام عمل جراحی میتواند نقش مؤثر را در بهبود کامل این عارضه داشته باشد.
از اینکه تا پایان این مقاله از سایت دکتر بهامین عطار با ما همراه بودید، از شما بسیار سپاسگزاریم و امیدواریم در این مقاله اطلاعات مفیدی را در اختیار شما مخاطب گرامی قرار داده باشیم. در انتها نیز خواهشمندیم شما نیز تجربیات خود را درزمینهٔ روشهای خانگی مراقبتهای پس از آسیب تاندون زانو با ما به اشتراک بگذارید.
سؤالات متداول
چقدر طول میکشد تا بهبودی کامل بعد از جراحی پارگی تاندون زانو حاصل شود؟
مدتزمان بهبودی پارگی تاندون زانو پا کاملاً به تمرینهایی بستگی دارد که بیمار در زمان نقاهت انجام میدهد. همچنین نوع پارگی تاندون، وضعیت پزشکی بیمار و میزان جراحت نیز میتواند در بهبودی کامل بیمار مؤثر باشد. با تمام این تفاسیر و بر اساس تحقیقات میزان بهبود کامل بیمار پس از جراحی پارگی تاندون زانو به طور میانگین بین ۶ الی ۱۲ ماه تخمین زده میشود.
آیا بعد از جراحی پارگی تاندون زانو نیاز به فیزیوتراپی است؟
شرکت در جلسات فیزیوتراپی ارتباط مستقیمی با نظر جراح و شدت آسیب دارد، ازاینروی بهتر است افراد تحت نظر پزشک فوق تخصص زانو بهمنظور بازیابی عملکرد کامل زانو از تمرینات جلسات فیزیوتراپی بهرهمند شوند.
