شکستگی استخوان ترقوه یا کلاویکل از رایجترین آسیبهای استخوانی است. این آسیب در هر سنی و به دلایل مختلف رخ میدهد. این استخوان نقش مهمی در پایداری شانه و حرکت بازو دارد. این قسمت از بدن به راحتی تحت تاثیر ضربات مستقیم یا سقوط قرار میگیرد. از ورزشکاران حرفهای تا کودکان همه ممکن است این نوع شکستگی را تجربه کنند. با وجود اینکه درد و محدودیت حرکتی برای شما اینجاد میکند، ولی روشهای موثری برای درمان آن وجود دارد. در این مقاله به بررسی علائم، راههای تشخیص و درمان شکستگی استخوان ترقوه خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
شکستگی استخوان ترقوه یا کلاویکل چیست؟
شکستگی استخوان ترقوه یا کلاویکل از سری شایعترین شکستگیهای استخوان در بدن است. اغلب این شکستگی به دلیل ضربه مستقیم به شانه، سقوط روی دست یا برخورد در ورزش رخ میدهد. این استخوان که بین قفسه سینه و شانه قرار دارد نقش مهمی در حمایت بازو ایفا میکند. هنگامی که به این استخوان آسیب برسد، درد شدید، تورم و ناتوانی در حرکت دادن بازو به وجود خواهد آمد. در اغلب حالتها شکستگیها در بخش میانی ترقوه اتفاق میافتد و معمولا با استراحت و برخی موارد فیزیوتراپی بهبود مییابد. اما در موارد شدیدتر، ممکن است جراحی لازم باشد تا استخوان به درستی به هم بچسبد.
نشانه ها و علائم شکستگی استخوان ترقوه
شکستگی استخوان ترقوه با درد شدید در شانه آغاز میشود. درحالتهایی مثل سقوط یا ضربه به آن ناحیه معمولا این درد ناگهانیتر رخ میدهد. معمولا تورم، کبودی و حساسیت در بالای شانه دیده میشود و ممکن است شانه به سمت جلو یا پایین خم شود. فرد آسیبدیده قادر به حرکت دادن بازو به راحتی نیست و هر تلاشی برای این کار باعث افزایش درد میشود. در برخی از حالتها ممکن است یک برجستگی یا فرورفتگی در محل شکستگی قابل مشاهده باشد. در موارد شدیدتر حتی صدای ترکیدن یا احساس لغزش استخوانهای شکسته شده شنیده میشود. همچنین ممکن است پوست بالای محل آسیب قرمز و ملتهب شود.
علت های شایع شکستگی استخوان ترقوه
شکستگی استخوان ترقوه معمولا در اثر ضربات مستقیم به شانه رخ میدهد. از شایعترین علتهای این اتفاق، زمین افتادن روی دستهای دراز شده یا مستقیما روی شانه است. در ورزشهای پربرخورد مثل فوتبال، راگبی یا دوچرخهسواری احتمال شکستگی ترقوه بیشتر است. همچنین، تصادفات رانندگی میتوانند منجر به آسیب شدید این استخوان شوند. همچنین شکستگی ترقوه در کودکان میتواند هنگام زایمان سخت رخ دهد. به طور کلی، هرگونه ضربه یا فشاری که به طور مستقیم یا غیرمستقیم به استخوان ترقوه وارد شود، میتواند این شکستگی را به وجود آورد.
انواع شکستگی ترقوه
شکستگی استخوان ترقوه به سه نوع اصلی تقسیم میشود؛ شکستگی میانی، شکستگی انتهایی و شکستگی نزدیک به جناغ.
- شکستگی میانی: در این حالت که رایجترین نوع شکستگی است، در وسط استخوان اتفاق میافتد و معمولا به دلیل سقوط یا ضربه مستقیم به شانه رخ میدهد
- شکستگی انتهایی: شکستگی انتهایی که نزدیک به شانه قرار دارد، بیشتر در ورزشکاران یا افرادی که تصادف میکنند دیده میشود
- شکستگی نزدیک به جناغ: این حالت خیلی کمتر از دو حالت دیگر رخ میدهد که در نزدیکی قفسه سینه اتفاق میافتد
هر نوع شکستگی ترقوه بسته به محل آسیب و شدت آن نیاز به درمان متفاوتی دارد که ممکن است شامل استراحت، فیزیوتراپی یا حتی جراحی باشد.
شکستگی ترقوه در کودکان
شکستگی استخوان ترقوه در کودکان به صورت شایع رخ میدهد. در کودکان استخوانها نسبت به بزرگسالان نرمتر و انعطافپذیرتر است. این نوع شکستگی در کودکان معمولا به دلیل زمین خوردن هنگام بازی یا ورزش کردن اتفاق میافتد. حتی در برخی نوزادان، شکستگی ترقوه ممکن است در حین زایمان طبیعی و دشوار ایجاد شود. علائم شکستگی در کودکان درد در قسمت شانه، تورم و ناتوانی در حرکت دادن بازو است. کودکان به دلیل قابلیت بالای ترمیم استخوانها، سریعتر از بزرگسالان بهبود مییابند. در کودکان درمان این شکستگی با استفاده از اسلینگ و استراحت کردن درمان میشود و نیازی به جراحی نیست.
تشخیص شکستگی استخوان ترقوه
نحوه تشخیص شکستن استخوان ترقوه با بررسی علائم و معاینه بالینی آغاز میشود. پزشک ابتدا ناحیه شانه را از نظر درد، تورم و تغییر شکل بررسی میکند. بعد از تایید کردن شکستگی و تعیین شدت شکستگی از تصویربرداری اشعه ایکس استفاده میشود که محل دقیق شکستگی و میزان جابهجایی استخوان را نشان میدهد. دربرخی موارد نیز از سیتیاسکن برای مشاهده جزئیات بیشتر استخوان استفاده میشود. این معاینهها به پزشک کمک میکند تا بهترین روش درمانی را انتخاب کند. همچنین میتواند تشخیص دقیقی بدهد که آیا نیاز به جراحی است یا میتوان با روشهای دیگر درمان کرد.
حتما بخوانید: تغییر شکل استخوان
راه های درمان شکستگی استخوان ترقوه
درمان شکستگی ترقوه به محل شکستگی و میزان آسیب بستگی دارد. در بیشتر موارد درمان نیازی به جراحی نیست و با استفاده از اسلینگ برای ثابت نگه داشتن شانه و کمک به بهبود طبیعی استخوان استفاده میشود. همچنین با استفاده از قرصهای مسکن و استراحت کافی روند درمان سرعت میبخشد. بعد از مدتی فیزیوتراپی برای برگرداندن قدرت و حرکت شانه به شما توصیه میشود. درموارد پیچیدهتر مثل جابهجایی شدید یا شکستگیهای چندتکه لازم است که جراحی صورت بگیرد. در جراحی با استفاده از پیچ و پلیت استخوان را در جای خود قرار میدهند تا به درستی جوش بخورد. درعین اینکه جراحی گزینه آخر درمان است ولی میتواند بهبودی سریعتر و بهتر را تضمین کند.
سخن آخر
همانطور که در مقاله گفتیم شکستگی استخوان ترقوه یکی از آسیبهای شایع است که میتواند هر فردی را در هر سنی گرفتار کند، اما با مراقبت مناسب و درمان به موقع، اغلب بهبود کامل حاصل میشود. این نوع شکستگی، به ویژه در افرادی که در فعالیتهای ورزشی یا شغلی پرخطر شرکت میکنند بیشتر رخ میدهد. علائم این آسیبدیدگی درد شدید و ناتوانی در حرکت شانه است. با تشخیص دقیق پزشک و تصویربرداریهای لازم روشهای درمان متفاوتی خواهیم داشت. این روشها میتواند استفاده از اسلینگ و استراحت باشد تا جراحی و شرکت کردن جلسات فیزیوتراپی.
مراقبتهای لازم برای بعد از شکستگی از جمله استفاده صحیح از اسلینگ، استراحت کافی و فیزیوتراپی نقش مهمی در بازگشت به فعالیتهای روزمره و جلوگیری از مشکلات آینده دارند. علاوه بر این روشهای فیزیکی، داشتن رژیمهای غذایی مناسب و مصرف ویتامینها به بهبود استخوان کمک میکند. با پیگیری منظم و همکاری با پزشک و فیزیوتراپیست احتمال بهبود کامل بسیار بالا است. درنهایت میتوان گفت که آگاهی از علائم و نشانههای این آسیبدیدگی و حتی روشهای درمانی نیز از بروز عوارض جدیتر جلوگیری میکند.
سوالات متداول
آیا شکستگی استخوان ترقوه نیاز به جراحی دارد؟
شکستگی استخوان ترقوه نیازی به جراحی ندارد مگر اینکه شرایط وخیم باشد. بیشتر شکستگیها با درمان غیرجراحی مثل استفاده از اسلینگ و استراحت بهبود مییابد. اما اگر شکستگی شدید باشد یا استخوان جابهجا شده یا چندتکه شده باشد جراحی ممکن است لازم باشد. در جراحی پزشک با استفاده از پیچ و پلیت استخوانها را به موقعیت صحیح خود برمیگرداند تا بهبود بهتری حاصل شود. تصمیم برای جراحی با استفاده از سن بیمار، نوع و شدت شکستگی و شرایط کلی سلامت شخص متفاوت خواهد بود.
آیا فیزیوتراپی برای درمان شکستگی استخوان ترقوه مفید است؟
بله. فیزیوتراپی برای درمان شکستگی استخوان ترقوه بسیار مفید است. پس از گذشت دوره اولیه درمان و ثابت نگه داشتن شانه را استفاده از اسلینگ، فیزیوتراپی به بازگرداندن قدرت و انعطافپذیری ناحیه آسیب دیده کمک میکند. فیزیوتراپیست با ارائه تمرینات مخصوص به تقویت عضلات اطراف شانه و بهبود دامنه حرکتی کمک میکند. فیزیوتراپی نه تنها به سرعت دادن فرایند درمانی کمک میکند بلکه از مشکلاتی مثل ضعف عضلانی که در آینده ممکن است رخ دهد جلوگیری میکند. به طور کلی، فیزیوتراپی نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی پس از شکستگی ترقوه ایفا میکند.
چه نکاتی باید برای مراقبت از شکستگی استخوان ترقوه رعایت شود؟
با رعایتی یک سری نکات میتوانید دوره بهبود شکستگی استخوان ترقوه را سرعت ببخشید. این نکات بسیار ساده هستند که رعایت هر یک از آنها باعث پیشرفت روزافزون شما در روند بهبود میشود.
استراحت کافی: از فعالیتهای فیزیکی سنگین و حرکات ناگهانی خودداری کنید تا به استخوان فرصت بهبودی داده شود.
استفاده از اسلینگ: برای حمایت از شانه و جلوگیری از حرکت غیرضروری، از اسلینگ استفاده کنید. اسلینگ کمک میکند تا شانه شما در وضعیت نرمال قرار گیرد.
داروهای مسکن: در صورت وجود درد، از داروهای مسکن تجویز شده یا بدون نسخه استفاده کنید تا درد کاهش یابد. این نکته را به یادداشته باشید که مصرف بیش از اندازه این مسکنها نیز به بدن شما آسیب میزند.
کوبیدگی و تورم: از کمپرس یخ در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول استفاده کنید تا تورم و کبودی ایجاد شده کاهش یابد.
فیزیوتراپی: پس از مشاوره با پزشک فیزیوتراپی را آغاز کنید تا قدرت و حرکات شانه بهبود یابد. فیزیوتراپی کمک بسیار زیادی به شما در روند درمانی خواهد کرد.
رژیم غذایی: بدن شما تا زمانی که مواد لازم دریافت نکند نمیتواند روند بهبودی را طی کند. مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D به بهبود استخوانها کمک میکند.
پیگیری پزشکی: منظم به پزشک مراجعه کنید تا روند بهبودی بررسی شود و در صورت نیاز درمانهای تکمیلی انجام گیرد. سعی کنید تا در طول دوره درمانی فعالیتهای فیزیکی که پزشک برای شما منع کرده است دوری کنید.
رعایت این نکات به پیشرفت بهبودی کمک بسیاری میکند. همچنین رعایت این نکات باعث میشود تا عوارض جانبی شکستگی ترقوه در بدن شما ظاهر نشود.






