معاینه لگن زنان معمولاً به دو دسته کلی معاینه بالینی و تصویربرداری تقسیم میشود و در صورتی که فوق تخصص لگن با انجام هر یک از این موارد مشکوک به وجود بیماری خاصی شود، آزمایشهای مختلفی هم تجویز میکند تا با بررسی نتایج آنها از وضعیت بیمار خود مطلع شود. بهطورکلی هدف از این معاینات ارزیابی وضعیت بهداشت بانوان و تشخیص بیماریهای مختلف است. پس اگر شما هم میخواهید با انواع معاینه لگن زنان آشنا شوید، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
بیشتر بخوانید: درد لگن و روش های درمان آن
زمان انجام معاینه لگن زنان
زمان انجام معاینه لگن زنان ممکن است بسته به شرایط و نیازهای فردی متفاوت باشد. در حالت کلی، توصیههای عمومی به شرح زیر است:
- زنان بالغ (بالای ۲۱ سال) بسته به شرایطی که دارند، معمولاً بهتر است هر سه سال یک بار برای معاینه لگن و آزمایش پاپ اسمیر به پزشک زنان مراجعه کنند
- در صورت داشتن علائمی مانند درد لگن، خونریزی غیرطبیعی، ترشحات غیرطبیعی یا هر گونه نگرانی دیگر، باید به پزشک مراجعه کنید تا معاینات لازم را صورت بگیرد
- زنان بالای ۶۵ سال که معایناتشان طی ده سال گذشته با نتایج طبیعی همراه بوده است و در حال حاضر نشانهای از بیماری در نواحی مربوطه وجود ندارد، ممکن است با توصیه پزشک از معاینات لگن بینیاز شوند
نحوه انجام انواع معاینه لگن زنان
همانطور که در قسمتهای قبل توضیح دادیم، روشهای مختلفی برای معاینه لگن در زنان وجود دارد که نحوه انجام آن هم براساس ماهیت معاینه متفاوت خواهد بود. ازاینرو در ادامه ضمن معرفی روشهای مختلف معاینه، مروری بر نحوه انجام آنها خواهیم داشت.
| نوع معاینه | روش مورد استفاده | توضیحات |
| معاینههای بالینی | معاینه لگن (Pelvic Exam) | شامل بررسی بصری و لمسی اندامهای تناسلی خارجی و داخلی است. این معاینه به پزشک کمک میکند تا به وجود مشکلاتی مانند عفونتها، زخمها، یا تغییرات غیرعادی در اندامهای تناسلی پی ببرد. |
| معاینه دو دستی (Bimanual Exam) | پزشک با استفاده از دو دست، یکی در داخل واژن و دیگری روی شکم، اندازه، شکل و موقعیت رحم و تخمدانها را بررسی میکند. | |
| معاینه با اسپکولوم (Speculum Exam) | اسپکولوم یک ابزار پزشکی است که برای باز کردن دیوارههای واژن و بررسی بصری دهانه رحم و دیوارههای واژن استفاده میشود. این معاینه به پزشک امکان میدهد تا نمونهبرداری از دهانه رحم (پاپاسمیر) را انجام دهد. | |
| معاینههای تصویربرداری | سونوگرافی لگن (Pelvic Ultrasound) | از امواج صوتی برای تولید تصاویر از اندامهای تناسلی داخلی استفاده میشود. سونوگرافی میتواند از طریق دیواره شکم یا به صورت واژینال انجام شود. |
| امآرآی لگن (Pelvic MRI) | در روش MRI با استفاده از میدانهای مغناطیسی، تصاویر دقیقی از اندامهای لگنی تهیه میشود. این روش معمولاً برای تشخیص تودهها، اندومتریوز، یا مشکلات پیچیدهتر مورد استفاده قرار میگیرد. | |
| سیتیاسکن لگن (Pelvic CT Scan) | در این روش از تصاویر مقطعی برای ارزیابی مشکلات لگنی استفاده میشود و معمولاً در مواردی که نیاز به بررسی بیشتر یا تأیید تشخیص باشد، کاربرد دارد. | |
| آزمایشات تخصصی | هیستروسکوپی (Hysteroscopy) | در این روش، یک ابزار نازک و چراغدار به نام هیستروسکوپ از طریق واژن وارد رحم میشود تا به پزشک امکان بررسی داخل رحم را بدهد. |
| لاپاراسکوپی (Laparoscopy) | لاپاراسکوپی بهعنوان جراحی کمتهاجمی با استفاده از یک دوربین کوچک و ابزار جراحی از طریق برشهای کوچک در شکم انجام میشود تا مشکلات لگنی تشخیص و درمان شوند. |
نکات مهم در هنگام معاینه لگن زنان
حال که اطلاعات بیشتری در مورد لگن زنان کسب کردید و دقیقتر متوجه شدید که معاینه لگن زنان چیست و چگونه انجام میشود، حالا نوبت آن است که بدانید طی این پروسه باید چه نکاتی را رعایت کنید.
- برای انجام انواع معاینه های لگن زنان بهتر است در دوره قاعدگی نباشید
- تقریباً ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از معاینه، از مقاربت و دوش واژینال پرهیز کنید
- راجعبه سوابق پزشکی، علائم فعلی و هر گونه نگرانی با پزشک خود مشورت کنید
بیشتر بخوانید: افتادگی لگن چیست؟
جمعبندی
معاینه لگن زنان یکی از مهمترین روشهای ارزیابی سلامت اندامهای تناسلی داخلی و خارجی در بانوان است. این معاینه برای تشخیص و پیگیری عفونتها، بیماریهای مقاربتی، ناهنجاریها، و علائم غیرطبیعی انجام میشود. همچنین معاینه لگن میتواند به غربالگری سرطان دهانه رحم و ارزیابی مشکلات باروری کمک کند.
بیشتر بخوانید: آرتروز لگن و روش های درمان آن
زمان مناسب برای شروع معاینات لگنی بانوان بسته به سن و سابقه پزشکی هر فرد متفاوت است و باید بر اساس توصیههای پزشک تعیین شود. به هر حال چنانچه قصد انجام این معاینات و درمان بیماریهای لگن و مشکلات مربوط به سلامت این ناحیه را دارید، میتوانید از خدمات کلینیک دکتر بهامین عطار، فوق تخصص ارتوپد، بهرهمند شوید.
دکتر عطار با تخصص و تجربه خود میتواند به تشخیص و درمان مشکلات لگنی شما عزیزان کمک کند و با ارائه راهکارهای مناسب، سطح کیفی زندگی و میزان سلامت شما را ارتقا دهد. امیدواریم نهایت استفاده را از مطالعه این مقاله برده باشید و به پاسخ سوالات خود برسید. از اینکه تا پایان همراه ما بودید، صمیمانه سپاسگزاریم.
سوالات متداول
چرا معاینه لگن انجام میشود؟
معاینه لگن برای بررسی سلامت اندامهای تناسلی داخلی و خارجی زنان انجام میشود. به طور معمول این معاینه برای تشخیص و پیگیری مشکلات زیر ضروری است:
تشخیص عفونتها و بیماریهای مقاربتی
بررسی ناهنجاریها یا تغییرات در ساختار اندامها
بررسی علائم غیرطبیعی مانند درد، خونریزی غیرمعمول، یا ترشحات غیرطبیعی
غربالگری برای بررسی سرطان دهانه رحم (پاپ اسمیر)
ارزیابی مشکلات مربوط به باروری
چند وقت یکبار باید معاینه لگن انجام شود؟
توصیه میشود که بانوان بعد از ۲۱ سالگی، هر سه سال یکبار نسبت به انجام آزمایشات و معاینات لگنی اقدام کنند.
چه سوالاتی ممکن است پزشک قبل از معاینه لگن زنان بپرسد؟
پزشک ممکن است قبل از انجام معاینه لگن سوالات مختلفی از شما بپرسد تا اطلاعات بیشتری درباره سابقه پزشکی و وضعیت فعلی بیمار به دست آورد. برخی از این سوالات شامل موارد زیر میشود:
آخرین باری که پاپ اسمیر یا معاینه لگن انجام دادید، چه زمانی بود؟
آیا علائم غیرطبیعی مانند درد لگنی، خونریزی غیرمعمول، یا ترشحات غیرطبیعی دارید؟
آیا سابقه بیماریهای مقاربتی داشتید؟
آیا باردار یا در حال تلاش برای باردار شدن هستید؟
آیا از داروهای خاصی استفاده میکنید؟
سابقه خانوادگی بیماریهای زنان، مانند سرطان دهانه رحم یا سرطان تخمدان، دارید؟
