گرفتگی گردن به انقباضات غیرارادی یا سفتشدن عضلات گردن گفته میشود که معمولا با علائم دیگری مانند درد گردن همراه است. رگبهرگشدن و کشیدگی گردن از متداولترین دلایل آن به شمار میروند. در ادامه این مطلب، شما را با دلایل، علائم، روشهای درمان و روشهای پیشگیری از گرفتگی گردن آشنا میکنیم.
گرفتگی گردن چیست
اگر عضلات گردن بهصورت ناگهانی و غیرارادی سفت شوند، گفته میشود فرد دچار اسپاسم یا گرفتگی عضلات گردن شده است. اسپاسم گردن همانند اسپاسم سایر عضلات غیرقابلپیشبینی است و اغلب با علائمی مانند درد و سفتی گردن همراه است. همچنین عضلات منقبض ممکن است حرکتدادن گردن، سر و شانهها را دشوار سازند. این علائم ممکن است از چند دقیقه تا چند هفته طول بکشند. در برخی اوقات، درد حتی پس از رفع گرفتگی نیز بهبود نمییابد.
بیشتر اسپاسمهای گردن معمولا خطرناک نیستند و در کمتر از یک هفته خودبهخود برطرف میشوند؛ ولی، اگر با آسیب یا شرایط اسکلتی و عضلانی مرتبط باشند، افراد برای درمان آنها باید به پزشک مراجعه کنند.
بیشتر بخوانید: صدا دادن گردن و روش های درمان آن
دلایل گرفتگی گردن
گرفتگیهای گردن ممکن است دلایل بسیاری داشته باشند. رگبهرگشدن و کشیدگی گردن از متداولترین دلایل آنها محسوب میشوند. گردن شما دارای عضلات، رباطها، اعصاب و تاندونهای بسیاری است. حتی اگر آسیب یا فشار خفیفی به هر یک از این بخشها وارد شود، میتواند باعث انقباض بافتها و عضلات اطراف آن شود. در موارد نادر، آسیبها یا شرایط خطرناکی نیز میتوانند دلیل گرفتگی گردن باشند. متداولترین دلایل گرفتگیهای گردن عبارتاند از:
- وضعیت بدنی نامناسب
- نگهداشتن گوشی همراه با استفاده از گردن
- خمکردن طولانیمدت گردن برای نگاهکردن به رایانه، تلویزیون یا گوشی همراه
- حملکردن کیفی سنگین روی یکی از شانهها
- کشیدگی عضلات گردن در طول ورزش
- فشاردادن دندانها روی یکدیگر در خواب
- حملکردن اشیای سنگین بهویژه با یکی از بازوها
- فشار بیش از اندازه در گردن به علت استرس
- خوابیدن در وضعیتی که مانع همترازشدن سر و بدن میشود
- استفاده از بالشهای نامناسب
- ننوشیدن مایعات کافی (کمآبی)
شرایط خطرناکی که میتوانند باعث اسپاسمهای گردن شوند، عبارتاند از:
- اسپوندیلیت آنکیلوزان: نوعی آرتریت است که باعث التهاب در ستون فقرات میشود
- دیستونی گردنی (تورتیکولی اسپاسمودیک): در این وضعیت عصبی، گرفتگی گردن باعث میشود که فرد سر خود را در جهات مختلف بهصورت غیرارادی بچرخاند
- اسپوندیلوز گردنی: به آرتریت در گردن گفته میشود
- فتق دیسک: اگر یکی از دیسکهای بین استخوانهای ستون فقرات دچار پارگی شود یا از مکان خود خارج شود، گفته میشود فرد دچار فتق دیسک شده است
- مننژیت: عفونتی خطرناک است که باعث میشود بافت محافظ اطراف مغز و نخاع ملتهب شود
- آرتروز: متداولترین نوع آرتریت است که باعث ازبینرفتن غضروف در مفاصل ستون فقرات میشود
- تنگی کانال نخاعی: به باریکشدن فضاهای درون کانال نخاعی گفته میشود
- اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMJ): به گروهی از اختلالاتی که روی مفاصل، عضلات و رباطهای فک و نواحی نزدیک به آن تأثیر میگذارند، گفته میشود
- تروما یا آسیب: میتواند به ساختارهای گردن آسیب برساند
- آسیب شلاقی گردن یا ویپلش: در این نوع آسیب متداول، ضربهای ناگهانی باعث شود که گردن به سمت جلو و سپس به سمت عقب برود
گرفتگیهای گردن ممکن است ایدیوپاتیک نیز باشند. اگر پزشک نتواند دلیل دقیق گرفتگی را مشخص کند، گفته میشود که فرد دچار گرفتگی ایدیوپاتیک شده است.
بیشتر بخوانید: دیسک گردن و روش های درمان آن
علائم و تشخیص گرفتگی گردن
علائم گرفتگی گردن عبارتاند از:
- درد ناگهانی در گردن که ممکن است با حرکتدادن آن بدتر شود
- احساس ناراحتی یا درد در نواحی عمیق عضلات گردن
- احساس گزگز یا سوزنسوزنشدن در بخش پایینی گردن
- مشکل در حرکتدادن گردن، سر یا شانهها
- سفتی عضلات گردن
- سردرد
- سرگیجه
پزشکان میتوانند اسپاسمهای گردنی را با معاینه گردن و پرسیدن سؤالاتی درباره علائم و سوابق پزشکی شما تشخیص دهند. آنها از شما خواهند خواست درد یا سایر علائم خود را توصیف کنید و اطلاعاتی درباره آسیبها و فعالیتهای اخیر خود بدهید. اگر آنها تصور کنند که علائم شما ناشی از بیماریها و شرایط خطرناکی هستند، ممکن است آزمایشهای بیشتری را تجویز کنند.
حتما بخوانید: علائم گردن درد خطرناک
راه های درمان گرفتگی گردن
بسیاری از افراد میتوانند اسپاسمهای گردن خود را در خانه مدیریت کنند. روشهای خانگی بسیاری میتوانند به گرفتگیهای ناشی از رگبهرگشدن یا کشیدگی گردن کمک کنند. روشهای درمان گرفتگی گردن عبارتاند از:
- کشش گردن: کشش گردن یکی از بهترین روشها برای کاهش یا رفع گرفتگی گردن محسوب میشود
- ماساژ عضلات گردن: برای ماساژ عضلات گردن، فشار ملایمی به آنها وارد کنید یا آنها را بهصورت دایرهای حرکت دهید. اگر نمیتوانید این حرکات را بهتنهایی انجام دهید، به متخصص ماساژدرمانی مراجعه کنید
- فعال باشید: اگر دچار اسپاسم گردن شدهاید، استراحت میتواند گزینه مناسبی برای رفع آن باشد؛ ولی، از انجام فعالیتهای سبک غافل نشوید. فعالیتهای سبکی مانند فعالیتهای خانگی روزمره، پیادهروی، یوگا یا تمرینات ورزشی سبک میتوانند جریان خون به عضلات گردن را افزایش دهند و به کاهش انقباضات کمک کنند. اگر درد گردن اجازه نمیدهد این فعالیتها را انجام دهید، به پزشک مراجعه کنید
- استرس خود را برطرف کنید: با داشتن ذهنی آرام، میتوانید به کاهش انقباضات عضلات کمک کنید. مدیتیشن، یوگا و تمرینات تنفسی را امتحان کنید. اگر درد ناشی از گرفتگی بسیار شدید است و اجازه نمیدهد حرکت کنید، روی کمر خود دراز بکشید و به موسیقی آرامبخشی گوش کنید
- مطمئن شوید که سر و بدن شما در هنگام خوابیدن همتراز هستند: روی کمر یا پهلوی خود بخوابید و از بالش یا بالش گردنی استفاده کنید. از خوابیدن روی شکم و کجکردن گردن خود خودداری کنید
- داروهای مسکن بدون نسخه مصرف کنید: داروهایی که میتوانند درد و التهاب را تسکین دهند، نمیتوانند دلیل گرفتگی را درمان کنند؛ ولی، میتوانند به شما کمک کنند احساس بهتری داشته باشید. به پزشکی معتبر مراجعه کنید تا مطمئن شوید که داروهای مسکنی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن مناسب شما هستند
- سرمادرمانی را امتحان کنید: بسته یخ یا سبزیهای یخزده را درون حولهای بگذارید و سپس روی گردن خود قرار دهید تا آسیبی به پوست شما وارد نشود. این کار را هر چند ساعت یکبار و هر بار به مدت ۲۰ دقیقه انجام دهید. سرمادرمانی بهویژه در ۷۲ ساعت اول، میتواند درد گردن ناشی از گرفتگی را تسکین دهد
- گرمادرمانی را امتحان کنید: پد برقی، حوله گرم یا بطری آبگرم را در درون حولهای نازک بگذارید و سپس روی گردن خود قرار دهید تا جریان خون به عضلات افزایش یابد. این کار را هر چند ساعت یکبار و هر بار به مدت ۲۰ دقیقه انجام دهید. همچنین با دوش آبگرم نیز میتوانید از فواید گرمادرمانی بهرهمند شوید
اگر روشهای خانگی نمیتوانند کمکی به بهبود گرفتگی گردن شما کنند، به متخصص فیزیوتراپی یا دکتر گردن درد معتبری مراجعه کنید. اگر داروهای مسکن بدون نسخه نمیتوانند درد را تسکین دهند، پزشک ممکن است شلکنندههای عضلانی یا تزریق استروئید را تجویز کند.
حتما بخوانید: اوزون تراپی دیسک گردن
جمعبندی
داروهای مسکن، بستههای یخ و پدهای برقی میتوانند به تسکین علائم ناشی از گرفتگی گردن کمک کنند. همچنین با کشش، تکنیکهای آرامسازی و ماساژدرمانی نیز، میتوانید تنش عضلات را کاهش دهید. اگر هیچکدام از این روشها نمیتوانند کمکی به بهبود علائم شما بکنند، به پزشکان معتبری مانند دکتر بهامین عطار مراجعه کنید. پزشکان معتبر میتوانند دلیل گرفتگی شما را بهدرستی تشخیص دهند و روشهای درمانی مناسبی را تجویز کنند.
سوالات متداول
چگونه می توان از گرفتگی گردن پیشگیری کرد؟
گرفتگیهای گردن غیرقابلپیشبینی هستند و همیشه قابلپیشگیری نیستند؛ ولی، با روشهای زیر ممکن است بتوانید از آنها پیشگیری کنید:
کشش منظم گردن برای شل نگهداشتن عضلات و افزایش قدرت آنها
انجام حرکات کششی در طول گرمکردن بدن قبل از ورزش و سردکردن بدن پس از ورزش
استراحت دورهای در محل کار بهویژه اگر اغلب جلوی صفحهنمایش رایانه مینشینید
قراردادن صفحهنمایش رایانه در سطح چشم برای جلوگیری از واردشدن فشار به گردن
خوابیدن روی کمر یا پهلو و قراردادن بالش مناسب در زیر سر برای همتزارکردن بدن و سر
خوابیدن با محافظ دندانقروچه در صورت فشاردادن دندانها روی یکدیگر
نگهداشتن گوشی همراه با دست یا استفاده از حالت بلندگو هنگام برقراری تماس
خودداری از حمل اشیای سنگین یا حمل بیشتر اشیا با یکی از بازوها یا شانهها
نوشیدن آب کافی در طول روز و زمانی که تشنه میشوید
چه زمانی باید برای گرفتگی گردن به پزشک مراجعه کرد؟
اگر اسپاسمهای گردن شما با شرایط خطرناکی مانند آسیب مرتبط هستند یا خودبهخود بهبود نمییابند، به پزشک مراجعه کنید. اگر دارای شرایط زیر هستید، مراجعه به پزشک ضروری است:
اگر درد شدیدی دارید
اگر درد پس از یک هفته بهبود نیافته است
اگر درد پس از آسیب یا زمینخوردن شروع شده است
اگر علائمی دیگری مانند بیحسی، مشکل در حرکتدادن بازوها یا پاها و ازدستدادن کنترل مثانه یا روده دارید
تمرینات مناسب برای بهبود گرفتگی گردن کدام اند؟
تمرینات زیر میتوانند درد شما را تسکین دهند و به درمان دردهای بخشهای دیگر بدن نیز مانند سر، شانهها و بخش بالایی کمر کمک کنند. این تمرینات را بهآرامی انجام دهید. اگر دردی را احساس میکنید، از انجام آنها خودداری کنید و به پزشک مراجعه کنید.
چرخش گردن
چرخش و خمکردن گردن
کشش ماهیچه ذوزنقهای
کشش ماهیچه بالابرنده کتف
خمکردن گردن به سمت جلو
کشش ماهیچههای نردبانی
