برای افرادی که با انواع بیماری سرطان دستوپنجه نرم میکنند، خطر ابتلا به متاستاز استخوان بیشتر است؛ اما شاید برای شما این سؤال پیش بیاید که متاستاز استخوان چیست و چه ارتباطی با سرطان دارد زمانی که سلولهای سرطانی از محل اصلی خود حرکت کنند و در استخوانها پخش شوند، متاستاز استخوان اتفاق میافتد؛ البته هنوز هم سرطان با نام منشأ اصلی خود شناسایی میشود. متاستاز استخوان تقریبا برای تمامی سرطانها امکانپذیر است؛ اما در برخی از آنها مانند سرطان سینه و پروستات، بیشتر دیده میشود. این بیماری علائم خاصی دارد و شدت درد آن هم متفاوت است؛ از همین رو اگر میخواهید با روشهای درمانی و بهترین پزشک برای درمان آن آشنا شوید، در ادامه این مطلب از وبسایت دکتر بهامین عطار همراه ما باشید.
متاستاز استخوان چیست؟
زمانی که در بدن افراد سلولهای سرطانی رشد کنند، خطر ابتلا به متاستاز استخوان بیشتر میشود؛ چرا که اگر سلولهای سرطانی به استخوانها گسترش پیدا کنند، سبب درگیری استخوانها میشوند. در نتیجه افراد مشکلات مختلفی مانند درد، شکستگی استخوان و موارد دیگری را تجربه میکنند.
متاستاز استخوان تنها برای نوع خاصی از سرطانها وجود ندارد و برای اغلب انواع آنها امکانپذیر است؛ اما بیشتر، در بین سرطانهای سینه، پروستات، کلیه، ریه، ملانوم، تیروئید و تخمدان شیوع پیدا میکند.
از طرفی متاستاز استخوان برای هر استخوانی ممکن است به وجود بیاید؛ اما اغلب در استخوانهای ستون فقرات، لگن، ران، بازو، دندهها و جمجمه تأثیر بیشتری میگذارد. این بیماری ممکن است که شروع علائم سرطان باشد یا این که حتی در سالهای بعد از درمان سرطان به وجود بیاید.
علائم متاستاز استخوان
در حالت کلی ممکن است که متاستاز استخوان اصلاً هیچ نشانهای نداشته باشد و تنها با درد مبهم یا دردهای شدید ناگهانی خود را نشان دهد؛ اما در اکثر مواقع، علائم متاستاز استخوان شامل موارد زیر میشود:
شکستگی استخوان
یکی از علائم بروز متاستاز استخوان، شکستگی استخوانها است. استخوانهای فرد بیمار با وجود متاستاز، بسیار شکننده میشود؛ بهطوریکه حتی بدون زمینخوردن هم امکان شکستن آنها وجود دارد. شکستگی استخوان، درد ناگهانی و شدید دارد و برای اغلب استخوانها اتفاق میافتد؛ اما بیشترین اثرات آن بر ستون فقرات، دندهها، لگن، بازوها، ساق پا و جمجمه است.
هیپر کلسمی
بالابودن سطح کلسیم خون، جزو علائم متاستاز استخوان است. زمانی که فرد دچار بیماری سرطان میشود، ناخودآگاه کلسیم بیش از حد استخوانها به خون آن وارد میشود و هیپرکلسمی را ایجاد میکند.
در این شرایط فرد با مشکلات مختلفی مانند گیجی، یبوست، حالت تهوع، استفراغ، ازدستدادن اشتها، ضعف عضلانی، دفع مکرر ادرار، دردهای عضلانی و مفصلی و نارسایی کلیه مواجه میشود.
فشرده سازی طناب نخاعی
تومور سرطانی که به استخوانهای ستون فقرات رسیده باشد، به نخاع فشار وارد میکند و همین موضوع احساس درد و گرفتگی در پشت گردن فرد میشود. فشردگی نخاع، یکی از جدیترین علائم متاستاز استخوان است که اگر بهسرعت درمان نشود، فرد را فلج میکند.
فشردگی نخاع اغلب پاهای فرد را تحتتأثیر قرار میدهد؛ اما میتواند بازو را هم درگیر کند. فشردهسازی طناب نخاعی به شکلهای مختلفی مانند کمردرد، بیحسی پاها، بیحسی شکم، ضعف پا، مشکلات در حرکت پا و اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع خود را نشان میدهد.
درد
احساس درد، جزو علائم اصلی برای سرطان و متاستاز استخوان است. دردهای مربوط به متاستاز ممکن است که مقطعی باشد و بعد از مدتی تمام شوند. از طرفی برخی از مواقع ممکن است که درد در حین فعالیت شدیدتر شود و حتی استخوانها را بشکند.
نحوه تشخیص متاستاز استخوان
برای آن که شدت متاستاز استخوان تشخیص داده شود، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. تشخیص متاستاز خون معمولاً با تصویربرداریهای تخصصی انجام میشود. از طرفی در برخی از موارد هم آزمایش خون یا ادرار برای نمایش میزان آسیب به استخوانها تجویز میشود؛ اما در ادامه برخی از آزمایشهای تصویربرداری برای تشخیص متاستاز را معرفی میکنیم:
- اسکن استخوان
- سیتیاسکن
- MRI
- اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET)
- اشعه ایکس
هر کدام از این روشها برای تشخیص متاستاز استخوان، باید تحتنظر پزشک انجام شود؛ از همین رو خیلی مهم است که شما کدام پزشک را برای تشخیص صحیح این بیماری انتخاب میکنید.
بیشتر بخوانید: عفونت استخوان یا استئومیلیت چیست؟
مشکلات و خطرات متاستاز استخوان
باتوجهبه این که متاستاز استخوان مستقیماً استخوانهای بیمار را درگیر میکند، انواع مشکلات مربوط به استخوان برای بیماران سرطانی به وجود میآید. درصورتیکه فرد بهسرعت برای درمان بیماری اقدام نکند، امکان کما برای آن وجود دارد. از طرفی بدون درمان صحیح، شکستگیهای استخوانی متعددی در بدن فرد ایجاد میشود و زندگی عادی آن را هم دچار مشکل میکند.
همچنین یکی دیگر از خطرات متاستاز استخوان، بروز عوارض خاص مانند هیپرکلسمی است. این بیماران در معرض خطر فشردگی ستون فقرات هستند و حتی امکان فلج شدن فرد را هم به وجود میآورند.
توجه داشته باشید که علت اصلی متاستاز استخوان، سرطان است؛ اما سرطانهایی که بیشتر منجر به این بیماری میشوند، شامل موارد زیر است:
- سرطان سینه
- سرطان کلیه
- سرطان ریه
- لنفوم
- مولتیپل میلوما
- سرطان پروستات
- سرطان تیروئید
متاستاز استخوان چطور ایجاد می شود؟
در حالت کلی استخوانها به کمک ۲ نوع سلول استخوان زیر محافظت میشوند:
- استئوبلاستها استخوان جدید را به وجود میآورند
- استئوکلاستها سبب شکستهشدن استخوان قدیمی میشوند
تا زمانی که این دو سلول بهدرستی کار خود انجام دهند، استخوانهای فرد محکم و قوی است؛ اما وقتی که سلولهای سرطانی به استخوانهای سالم گسترش پیدا میکنند، فعالیت استئوبلاستها و استئوکلاستها یا خیلی با سرعت یا بهطورکلی مسدود میشوند.
بر همین اساس ممکن است استخوانها بیش از اندازه شکسته شوند یا این که استخوان بیش از اندازه ساخته شود و شکستگی استخوانها راحتتر از قبل اتفاق بیفتد. در نتیجه این فعالیتها، متاستاز استخوانی به وجود میآید که مشکلات مختلف دیگری مانند فشار و آسیب عصبی به نخاع و هیپرکلسمی را به دنبال دارد.
بیشتر بخوانید: درمان پوکی استخوان
روش های درمان متاستاز استخوان
برای متاستاز استخوان، روش درمانی قطعی وجود ندارد؛ اما پزشکان برای جلوگیری از متاستاز شدید استخوان، داروها و روشهای مختلفی را تجویز میکنند. در ادامه برخی از روشهای درمانی آن را معرفی میکنیم:
داروها
یکی از راههای درمانی معمول برای متاستاز استخوانی، مصرف داروهای خاص است که آنها را معرفی میکنیم:
- بیس فسفونات: این داروها سبب کاهش سرعت سلولهای استخوانی استئوکلاستها میشود و خطر شکستگی و درد استخوانها را کاهش میدهد. همچنین به کاهش کلسیمهای بالای خون کمک میکنند. این داروها از طریق لوله کوچک و انعطافپذیر به صورت وریدی تجویز میشوند یا بهصورت قرص، مصرف میشوند.
- دنوزوماب: این داروها جایگزین مناسبی برای بیس فسفوناتها هستند و هر ۴ هفته یکبار بهصورت وریدی تزریق میشوند؛ البته در صورت بهبودی، تعداد جلسات درمان کمتر میشود. درمان متاستاز استخوان با دنوزوماب، آسیبهای استخوان را کاهش میدهد؛ اما عوارض جانبی مختلفی ماند درد عضلانی، درد مفصلی، حالت تهوع، یبوست، اسهال و بثورات پوستی دارد.
پرتودرمانی
پرتودرمانی با استفاده از اشعه ایکس انجام میشود و هدف اصلی آن، تخریب سلولهای سرطانی است. با تابش این اشعه، درد کاهش پیدا میکند و سرعت کشتهشدن تومورها بیشتر میشود. البته عوارض مختلفی مانند تغییرات پوستی در ناحیه درمان دارد.
حتما بخوانید: تغییر شکل استخوان
رادیو دارو
نوع دیگری از پرتودرمانی، با عنوان رادیو دارو شناخته میشود. در این روش، ماده رادیواکتیو از طریق رگها به خون وارد میشود و در نهایت به قسمتهای درگیر سرطان جذب میشود. با تابش پرتو مستقیم به استخوان، سلولهای سرطانی کشته میشود. همچنین نسبت به برخی از روشهای دیگر درمان متاستاز استخوان، عوارض کمتری دارد.
عمل جراحی
در برخی از مواقع برای درمان و پیشگیری از شکستگی استخوانها، عمل جراحی انجام میشود. در این عمل، تومور سرطانی برداشته میشود و استخوانها در بهترین حالت خود حفظ میشوند.
فرسایش تومور
در این روش، با کمک سیتیاسکن، پروبها هدایت میشوند و با عبوردادن مواد شیمیایی، گرما، سرما و الکتریسیته، تومور از داخل تخریب میشود.
سیمان استخوان
برای تقویت و تثبیت استخوانها، سیمان یا چسب سریع مخصوص را با استفاده از سوزن، در داخل استخوان قرار میدهند. در این روش که به آن کیفوپلاستی میگویند، از سیمان استخوان برای جلوگیری از فروپاشی آن استفاده میشود.
توجه داشته باشید که روشهای مختلفی مانند فیزیوتراپی، کنترل درد یا روشهای ترکیبی برای درمان متاستاز استخوان وجود دارد؛ اما برای اطمینان از بهترین روش درمانی، باید به سراغ پزشک متخصص بروید.
جمعبندی
متاستاز استخوان یکی از بیماریهای دردناک و بدون درمان قطعی ناشی از سرطان است که کیفیت زندگی افراد را تحت تاثیر قرار میدهد؛ اما با وجود عدم درمان قطعی، میتوانید تا حدودی از شدت این بیماری جلوگیری کنید.
البته باتوجهبه این که خطرات متاستاز استخوان، مستقیم استخوانها را تحتتأثیر قرار میدهد، ما به شما دکتر بهامین عطار را برای درمان معرفی میکنیم. کلینیک دکتر بهامین عطار تخصص کافی در زمینه درمان بیماریهای مربوط به ارتوپدی دارد و به شما در درمان بیماری متاستاز استخوان کمک میکند.
سوالات متداول
طول عمر بیماران چقدر است و به چه عواملی بستگی دارد؟
طول عمر بیماران با متاستاز استخوان، بر اساس نوع سرطان تعیین میشود؛ اما معمولاً در بازه 6 تا 7 ماه تا بیش از 4 سال هم متفاوت است. البته در صورت تشخیص فوری بیماری، طول عمر بیمار بیشتر میشود.
آیا متاستاز استخوان قابل درمان است؟
بر اساس تحقیقات انجام شده، متاستاز استخوان درمان قطعی ندارد؛ اما امکان کنترل آن با روشهای درمانی مختلف وجود دارد.
چه تفاوتی بین متاستاز استخوان و سرطان اولیه استخوان وجود دارد؟
متاستاز استخوان در واقع نوع دومی از سرطان است؛ چرا که سرطان در بخش دیگری از بدن به وجود میآید و سپس به استخوانها میرسد. اما علت سرطان اولیه استخوان، درون استخوان است.
