اگر آسیبی به عصب رادیال برسد، میتواند روی عملکرد این عصب تأثیر بگذارد و منجر به ضعف در عضله شود. این آسیب با نامهای فلج عصب رادیال، اختلال عملکرد عصب رادیال، فلج شب شنبه و افتادگی مچ دست نیز شناخته میشود. در ادامه این مطلب، توضیح میدهیم که عصب رادیال چیست و به علائم، نحوه تشخیص و روشهای درمان فلج این عصب میپردازیم.
عصب رادیال چیست؟
عصب رادیال از بخش بالایی بازو شروع میشود تا مچ دست و انگشتان ادامه مییابد. این عصب حرکت و حس را در بازو، دست، آرنج، مچ دست و انگشتان کنترل میکند؛ بنابراین، اگر آسیبی به این عصب برسد، میتواند باعث ایجاد علائمی مانند ضعف، بیحسی و ناتوانایی در کنترل عضلات مرتبط با این عصب شود.
دلایل آسیب عصب رادیال
دلایل آسیب عصب رادیال عبارتاند از:
- آسیبهای فشاری ناشی از وضعیت بدنی نامناسب هنگام کارکردن یا خوابیدن
- کبودیهایی که روی عصب رادیال دست فشار وارد میکنند
- تومورها و کیستها
- دستگاههایی مانند ساعتهای مچی تنگ که روی مچ دست فشار وارد میکنند یا عصاهایی که زیر بازو گذاشته میشوند
- شکستگی، دررفتگی یا بریدگی در مچ دست یا بازو
- برخی از بیماریها مانند دیابت و بیماریهای خودایمنی که میتوانند به اعصاب آسیب برسانند
- در برخی موارد، جراحیهای بازو، آرنج یا مچ دست
- در موارد نادر، عفونت یا التهاب
علائم آسیب عصب رادیال
علائم فلج عصب رادیال عبارتاند از:
- بیحسی عضله سهسر تا انگشتان
- مشکل در بازکردن مچ دست یا انگشتان
- مشکل در نیشگونگرفتن یا گرفتن اشیا در دست
- ضعف یا ناتوانی در کنترل عضله سهسر و عضلات بخشهای پایینتر دست
- افتادگی مچ دست که در آن، مچ دست آویزان میشود و بیمار نمیتواند آن را بلند کند
تشخیص آسیب عصب رادیال
معاینه عصب رادیال، اولین کاری است که بهترین فوق تخصص آرنج در تهران برای تشخیص این آسیب انجام میدهد. در این معاینه، پزشک علائمی مانند ضعف، بیحسی یا دیگر علائم را در بازو یا دست ارزیابی میکند. سپس ممکن است برخی از آزمایشهای زیر را برای بیمار تجویز کند:
- نوار عصب و عضله: این آزمایش فعالیت الکتریکی عضله را در پاسخ به تحریک و همچنین سرعت حرکت تکانههای عصبی را در عصب اندازهگیری میکند. این آزمایش میتواند به تشخیص آسیب عصبی و شدت آن کمک کند
- آزمایشهای تصویربرداری: پزشک ممکن است آزمایشهای تصویربرداری مانند اشعه ایکس، سونوگرافی و امآرآی را برای بررسی استخوانهای شکسته، کیستها یا دیگر تودهها در بازو تجویز کند. پزشک با کمک سونوگرافی میتواند یکپارچگی آناتومیکی عصب را مشاهده کند، پارگی عصب، تورم اطراف عصب و تشکیل نوروما را تشخیص دهد و محل دقیق آسیب عصبی را مشخص کند. این آزمایش غیرتهاجمی و مقرونبهصرفه دارای مزایای مختلفی در مقایسه با امآرآی و دیگر آزمایشهای تشخیصی است
- مطالعات هدایت عصبی: این آزمایشها به پزشکان کمک میکنند بفهمند که آیا اعصاب میتوانند یک پیام الکتریکی را بهخوبی از نخاع به عضلات ارسال کنند یا خیر. در این آزمایشها، متخصص الکترود ساطعکننده شوک را روی عصب و الکترود ضبطکننده را روی عضله قرار میدهد. سپس الکترود ساطعکننده شوک، پالسهای الکتریکی مکرر و ضعیفی را میفرستد و الکترود ضبطکننده زمان انقباض عضله را در پاسخ به این پالسهای الکتریکی ضبط میکند
- آزمایشهای خون: پزشک ممکن است آزمایشهای خون را برای تشخیص بیماریهای زمینهای مانند دیابت و بیماریهای خودایمنی که میتوانند به عصب آسیب برسانند، تجویز کند
درمان آسیب عصب رادیال
زمانی آسیبها ترمیم یابند، کیستها یا تومورها برداشته شوند یا وضعیت بدنی نامناسب اصلاح شود، افتادگی مچ دست ممکن است با گذشت زمان بهبود یابد. روشهای درمان این آسیب عبارتاند از:
- داروها: پزشک ممکن است داروهای مختلفی مانند داروهای غیراستروئیدی ضدالتهابی، کورتیکواستروئیدها، داروهای ضدافسردگی، داروهای ضدتشنج یا شلکنندههای عضلانی را برای کاهش درد و دیگر علائم مرتبط با این آسیب تجویز کند
- فیزیوتراپی: پزشک یا متخصص فیزیوتراپی ممکن است تمریناتی را برای تقویت عضلات و افزایش دامنه حرکتی به شما آموزش دهند. در ادامه این بخش، به روشهای درمانی فیزیوتراپی برای این آسیب بهصورت مفصل خواهیم پرداخت
- آتل یا گچ: آتل یا گچ میتوانند از مچ و دست تا زمان ترمیم عصب رادیال حمایت کنند و از انقباضات جلوگیری کنند. پزشکان ممکن است استفاده از آتل را برای بیحرکتکردن اندام آسیبدیده و کاهش فشار روی این عصب به بیماران توصیه کنند
روشهای درمانی فیزیوتراپی برای افتادگی مچ دست عبارتاند از:
- سرمادرمانی: کرایوتراپی یا سرمادرمانی میتواند به کاهش التهاب و تورم در ناحیه آسیبدیده کمک کند. در این روش، متخصص فیزیوتراپی ممکن است بستهای یخ یا حولهای سرد را روی بخشی از دست یا بازوی شما قرار دهد
- گرمادرمانی: ترموتراپی یا گرمادرمانی میتواند به بهبود جریان خون و کاهش تنش عضلانی در ناحیه آسیبدیده کمک کند. در این روش، متخصص فیزیوتراپی ممکن است بستهای یخ یا حولهای گرم را روی بخشی از دست یا بازوی شما قرار دهد
- تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست یا تنس: این روش غیرتهاجمی از پالسهای الکتریکی برای کمک به مدیریت درد و کاهش گرفتگیهای عضلانی استفاده میکند. در این روش، متخصص الکترودها را روی پوست ناحیه آسیبدیده قرار میدهد و از جریان الکتریکی ضعیفی برای تحریک اعصاب استفاده میکند
- سونوگرافی: سونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس بالا برای کمک به افزایش سرعت ترمیم و کاهش التهاب در ناحیه آسیبدیده استفاده میکند. در این روش، متخصص فیزیوتراپی ممکن است ژل خاصی را روی پوست بمالد و از دستگاهی دستی برای ارسال امواج سونوگرافی به سمت پوست استفاده کند
- ماساژدرمانی: ماساژدرمانی میتواند به افزایش آرامش، کاهش درد و بهبود جریان خون در ناحیه آسیبدیده دست کمک کند. متخصص فیزیوتراپی ممکن است تکنیکهایی مانند افلوراژ، پتریساژ یا رهاسازی میوفاشیال را برای کمک به مدیریت علائم و بهبود عملکرد انجام دهد
- تمرینات دامنه حرکتی: تمرینات دامنه حرکتی میتوانند به بهبود انعطافپذیری و حرکت در اندام آسیبدیده کمک کنند. این تمرینات ممکن است شامل کشش و حرکات آرام انگشتان، مچ دست و آرنج باشند
- تمرینات تقویتی: تمرینات تقویتی میتوانند به بهبود عملکرد عضله و جلوگیری از تحلیلرفتن عضلات کمک کنند. متخصص فیزیوتراپی ممکن است تمریناتی مانند حرکت مچ دست با هالتر، بازکردن انگشت یا بازکردن آرنج را برای تقویت اندام آسیبدیده به شما توصیه کند
- تمرینات گلایدینگ عصب: این تمرینات میتوانند به بهبود تحرک عصب و کاهش علائمی مانند گزگز و بیحسی کمک کنند. این تمرینات شامل حرکتدادن اندام آسیبدیده در جهات خاصی برای کشش ملایم عصب هستند
مدتزمان درمان به شدت آسیب عصب بستگی دارد و ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
جراحی عصب رادیال دست
در برخی موارد، پزشک ممکن است جراحی عصب رادیال دست را برای برداشتن کیست، تومور یا استخوان شکستهای که به عصب فشار وارد میکنند یا ترمیم خود عصب به شما پیشنهاد دهد. جراحان میتوانند عصب را با بخیهزدن یا پیوند عصب ترمیم کنند. روشهای جراحی دیگری مانند انتقال تاندون ممکن است برای درمان اختلال عملکرد عصبی دائمی ضروری باشند. جراحی دکومپرشن عصب و انتقال عصب نیز ممکن است به درمان این آسیب کمک کنند.
بیشتر بخوانید: کیست گانگلیون مچ دست
پیشگیری از آسیب عصب رادیال
در برخی موارد، پیشگیری از این آسیب امکانپذیر نیست؛ ولی، با استفاده از ارگونومی مناسب در هنگام کارکردن، تمرین وضعیتهای بدنی صحیح یا استفاده از بالش برای بهبود موقعیت بازوها و دستها هنگام خوابیدن، میتوانید به پیشگیری از این آسیب کمک کنید.
جمعبندی
آسیب عصب رادیال میتواند ناشی از دلایل مختلفی مانند آسیبهای فشاری، تومورها، کیستها، دررفتگیها، شکستگیها و برخی از بیماریها باشد و علائمی مانند بیحسی، ضعف و افتادگی مچ دست را ایجاد کند. خوشبختانه، روشهای مختلفی مانند داروها، فیزیوتراپی و جراحی میتوانند به درمان این آسیب کمک کنند. اگر دچار فلج عصب رادیال شدهاید، از انجام حرکات مکرر، برداشتن وسایل سنگین یا واردکردن فشار برای مدت طولانی به اندام آسیبدیده خودداری کنید و در اولین فرصت نوبتی را برای ملاقات با پزشک معتبری مانند دکتر بهامین عطار بگیرید.
سوالات متداول
عصب رادیال در کجای بدن قرار دارد؟
عصب رادیال از بخش بالایی هر یک از بازوها شروع میشود و تا مچ دست و انگشتان ادامه پیدا میکند.
وظایف عصب رادیال چیست؟
وظیفه این عصب، کنترل حرکت و حس در بخشهای مختلف دست مانند بازو، دست، آرنج، مچ دست و انگشتان است.
سریع ترین روش برای درمان آسیب عصب رادیال یا افتادگی مچ دست چیست؟
سریعترین روش برای درمان این آسیب به علت آن بستگی دارد و میتواند شامل داروها، فیزیوتراپی، آتل، گچ یا جراحی باشد. اگر دچار این آسیب هستید، به پزشک معتبری مانند دکتر بهامین عطار مراجعه کنید تا بفهمید کدام روش درمانی میتواند آسیب شما را بهسرعت درمان کند.
