شکستگی آرنج دست در واقع یک آسیب ارتوپدی رایج در میان کودکان و بزرگسالان است، این عارضه زمانی اتفاق میافتد که یک یا چند استخوان تشکیلدهنده مفصل آرنج دچار شکستگی یا ترکخوردگی شوند. بهطورکلی آرنج یک مفصل محوری است که شرایط خموراست کردن بازو را ممکن میسازد. این استخوان از سه استخوان اصلی هومروس (استخوان بالای بازو)، رادیوس (زند زبرین) و اولنا (استخوانهای ساعد) تشکیل شده است، شکستگی یا آسیب در هر یک از این استخوانها بیان شده میتواند به طور قابلتوجهی بر توانایی فرد در خم و باز کردن بازو، حرکت بازو و انجام کارهای روزمره تأثیر بگذارد.
معمولاً شکستگی در آرنج میتواند ناشی از دلایل مختلفی نظیر افتادن، ضربه مستقیم به آرنج در حین تصادف یا ورزش باشد و با توجه با شدت شکستگی پزشک سعی میکند، بهترین روش درمانی را به بیمار تجویز کند. البته شکستگی استخوان آرنج میتواند به روشهای مختلفی ترمیم شود ازاینروی پیشنهاد میکنیم برای آشنایی بیشتر با این عارضه، علائم شکستگی آرنج دست و نحوه درمان آن در این مقاله با ما همراه باشید.
شکستگی آرنج چیست؟
درد آرنج از جمله عارضههایی است که در اغلب مواقع زمانی رخ میدهد که در ناحیه استخوان آرنج شکستگی رخداده باشد و همانطور که پیشتر نیز اشاره شد شکستگی آرنج در اثر آسیب به یکی از ۳ استخوان هومروس، رادیوس و یا اولنا در پی یکی از عوامل زیر اتفاق میافتد.
- تصادف شدید
- انجام ورزشهای رزمی به صورت غیراستاندارد
- پوکیاستخوان
- اصابت جسم تیز و سنگین به دست
- افتادن از ارتفاع
اگرچه شکستگی آرنج میتواند بسیار سخت و دردناک باشد، اما خوشبختانه امروزه روشهای بسیار اثربخشی بهمنظور درمان این عارضه وجود دارند که شخص میتواند پس از مشورت با پزشک از این شیوههای درمانی مؤثر بهمنظور بازیابی حرکات و کاهش التهاب استفاده کند.
انواع شکستگی آرنج دست
ازآنجاییکه شکستگیها در آرنج میتوانند استخوانهای مختلفی را درگیر کنند و الگوهای متنوعی داشته باشند؛ تشخیص آن بهتر است توسط بهترین پزشک فوق تخصص آرنج در تهران یا شهر محل سکونت بیمار انجام شود. در ادامه این بخش قصد داریم انواع این شکستگی را بررسی کنیم.
شکستگیهای اولکرانون
شکستگیهای اولکرانون در واقع شکستگیهایی است که در برجستگی استخوان پشت آرنج را درگیر میکند. این نوع شکستگیها به دلیل نوع قرارگیری استخوان میتواند در اثر یک ضربه یا سقوط از ارتفاع رخ دهد. بهطورکلی این نوع شکستگی معمولاً با درد شدید همراه است.
شکستگیهای سر استخوان رادیوس
شکستگی سر استخوان رادیوس، بخشی از مفصل آرنج را درگیر میکند. این شکستگی زمانی رخ میدهد که استخوانهای بلند ساعد در اثر فشار، تصادف یا ضربه دچار آسیب شوند. این نوع شکستگی در میان کودکان و نوجوانان شایعتر است.
شکستگیهای انتهای پایینی استخوان بازو
شکستگیهای انتهای پایینی استخوان بازو در نزدیکی مفصل آرنج رخ میدهند و معمولاً با درد شدید، تورم و تغییر شکل استخوان همراه هستند. این نوع شکستگی اغلب بر اثر تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد میشود. بهطورکلی شکستگیهای انتهای پایینی استخوان بازو میتواند در اثر تصادف یا سقوط از ارتفاع اتفاق بیفتد و بیماران مبتلا به این عارضه ممکن است پس از وقوع حادثه درد شدید به همراه التهاب و قرمزی بسیاری را تجربه کنند.
شکستگیهای کرونوئید
شکستگیهای زائده کرونوئید استخوان زند زیرین، ساختاری مهم در تثبیت مفصل آرنج را درگیر میکنند. این نوع شکستگی معمولاً بر اثر زمینخوردن، آسیبهای ورزشی یا تصادفات ایجاد میشود. علائم اصلی شامل تورم، کبودی و افزایش درد هنگام حرکت دست است.
علائم شکستگی آرنج
درد یکی از مهمترین علائم شکستگی آرنج دست است. علائم شکستگی آرنج دست ممکن است مشابه بیماریهایی مانند آرتروز آرنج باشد، بنابراین بهتر است برای تشخیص دقیق به پزشک ارتوپد مراجعه شود. علائم را میتوان به دو بخش اولیه و ثانویه تقسیم کرد که در ادامه این بخش قصد داریم علائم دردهای اولیه و ثانویه شکستگی استخوانهای آرنج را بررسی کنیم.
علائم اولیه شکستگی آرنج دست
علائم اولیه معمولاً در بیمارانی دیده میشود که تغییر شکل آشکاری در استخوان آرنج ندارند. این افراد بسته به علت و شدت شکستگی ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
- درد آرنج به صورت شدید و ناگهانی
- قرمزی و حساسیت در اطراف محل آسیب
- تورم در امتداد آرنج یا ساعد
- مشکل در حرکتدادن آرنج یا ساعد
- سفتی در مفصل آرنج
- کبودی در امتداد آرنج یا ساعد
- رنگپریدگی
- بیحسی و سوزنسوزنشدن در بازو، مچ دست یا دست
- بیثباتی عمومی در مفصل آرنج
علائم ثانویه شکستگی آرنج دست
علائم ثانویه زمانی ظاهر میشوند که تغییرات قابلمشاهدهای در استخوان وجود داشته باشد. در این حالت، علاوه بر علائم اولیه، موارد زیر نیز در شکستگی آرنج دست دیده میشوند:
- ضعف شدید جسمانی
- بدشکلی بازو یا دست
- دامنه حرکتی محدود
- حساسیت و گرما موضعی
- احساس بیرونزدگی آرنج
- درد هنگام چرخاندن ساعد
علائم شکستگی آرنج در کودکان با بزرگسالان تفاوتهایی دارد. در کودکان تب، بیتابی، کبودی، تورم شدید و اختلال در حرکت دست از مهمترین علائم هستند. بهتر است در صورت مشاهده این نشانهها، کودک سریعاً به بیمارستان منتقل شود.
تشخیص شکستگی آرنج
شکستگی آرنج ممکن است در اثر ضربه، تصادف یا آسیب ورزشی ایجاد شود. در برخی موارد شکستگی آشکار است و پزشک با معاینه فیزیکی میتواند آن را تشخیص دهد. اما برای اطمینان از شدت و نوع شکستگی، استفاده از روشهای تصویربرداری ضروری است.
عکسبرداری با اشعه ایکس
عکسبرداری با اشعه ایکس از جمله سریعترین و بهترین روشها برای بررسی شکستگی استخوان شناخته میشود، در این روش تشخیصی مقدار اندکی انرژی اشعه ایکس جذب بدن شده و تصویربرداری از ناحیه آسیبدیده انجام میشود، بهطورکلی رادیوگرافی یکی از کمهزینهترین و در عین حال دقیقترین روشهای تشخیصی است.
سیتیاسکن یا امآرآی
سیتیاسکن یا امآرآی روشهای دیگری برای تشخیص شکستگی هستند که میتوانند محل دقیق شکستگی یا بافتهای آسیبدیده را مشخص کنند. بیمارانی که دچار آلرژی هستند باید قبل از انجام این تصویربرداری پزشک را مطلع کنند. همچنین همراه داشتن وسایل فلزی در اتاق سیتیاسکن میتواند باعث خطا در نتایج شود، اما بااینحال افرادی که دچار آلرژی هستند؛ باید قبل از سیتیاسکن یا امآرآی پزشک را نسبت به این موضوع آگاه کنند. ضمن اینکه بیمارانی که قصد انجام سیتیاسکن یا امآرآی بهتر است بدانند که همراهداشتن وسایل فلزی در اتاق سیتیاسکن میتواند منجر به خطا و کاهش دقت دستگاه شود.
جراحی شکستگی آرنج
جااندازی باز و تثبیت داخلی (ORIF) نوعی جراحی است که برای ترمیم و تثبیت استخوان شکسته انجام میشود. در این روش، پزشک بسته به شدت آسیب از پیچ، پلاک یا پین برای ثابت نگه داشتن استخوانها استفاده میکند. جراحی باید پس از معاینات بالینی و آزمایشهای لازم و تحت نظر پزشک ارتوپد انجام شود. در حین عمل، ابتدا بافت باز میشود، سپس استخوان آسیبدیده تثبیت و در پایان محل جراحی بخیه زده میشود.
با این حال جراحی استخوان آرنج کار چندان سادهای نیست و این جراحی باید تحتنظر پزشک ارتوپد و پس از ارزیابی اولیه انجام شود. به این صورت که ابتدا پس از معاینههای بالینی و شرححال گیری بیمار، آزمایشهای لازم برای جراحی را انجام خواهد شد و پس از بیهوشی جراحی آغاز میشود. در طول جراحی پزشک با برشهای جلدی ابتدا به بافت ارنج دسترسی مییابد و سپس با پیچکردن، پلاک و… بافت یا رباط آسیبدیده را ترمیم میکند. آخرین مرحله جراحی بخیهزدن بافت باز شده است. نکته مهمی که بیمار باید پس از جراحی به آن توجه کند این است که پس از ترمیم بافت باید تحتنظر پزشک بهمنظور افزایش دامنه حرکتی در جلسات توانبخشی و فیزیوتراپی شرکت کند.
بهطورکلی اگرچه که دوره نقاهت جراحی استخوان آرنج نسبتاً زیاد است؛ اما پس از جراحی بیمار میتواند به زندگی طبیعی خود بازگردد. ضمن اینکه جراحی شکستگی آرنج میتواند تا حد قابلتوجهی عملکرد استخوان مفصل بهبود دهد. اما نکته مهمی که باید در این بخش متذکر شد این است که در برخی مواقع ممکن شرایط بیمار بهگونهای باشد که پزشک پیوند استخوان یا تعویض آرنج را به بیمار پیشنهاد دهد که این دو جراحی پرریسک میتواند عوارض بسیاری را برای بیمار به دنبال داشته باشد؛ اما با تمام این تفاصیل افرادی جراحی آرنج دست یا ORIF انجام میدهند میتوانند در موارد نادر علائم زیر را تجربه کنند که بهتر است که در چنین مواقعی در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنند.
- عفونت
- خونریزی
- آسیب عصبی
- سفتی مفصل (معمولاً شایع)
- بیثباتی مفصل
- ناهمترازی استخوان
- شکستن پیچ یا پلاک
- عوارض ناشی از بیهوشی
- آرتروز مفصل
- نیاز به جراحی مجدد در صورت عدم بهبود
درمان غیر جراحی شکستگی آرنج
دارودرمانی یکی از رایجترین روشهای کنترل درد در شکستگی آرنج است. مصرف خودسرانه دارو میتواند به کبد آسیب برساند یا عوارضی مانند یبوست ایجاد کند. بنابراین دارو باید تحت نظر پزشک مصرف شود.
دارودرمانی
دارودرمانی یکی از مهمترین روشهای درمان غیر جراحی شکستگی آرنج محسوب میشود که معمولاً پزشک آن را بهمنظور کنترل درد پیشنهاد میکند؛ اما با تمام این تفاصیل مصرف بیرویه و خودسرانه دارو میتواند به کبد آسیب جدی وارد کند، ضمن اینکه برخی از داروها نیز میتوانند عوارض زیادی نظیر یبوست را برای افراد به دنبال داشته باشند، ازاینروی بهتر است افراد تحتنظر پزشک از داروهای مسکن یا داروهای مرتبط با مفاصل استفاده کنند.
گچگرفتن
در برخی مواقع گچگرفتن ناحیه آسیبدیده بهمنظور محدودکردن حرکات دست، بهعنوان مؤثرترین روش درمان غیر جراحی شکستگی آرنج شناخته میشود. بهطورکلی در این روش پزشک با گچگرفتن ناحیه آسیبدیده سعی میکند تا مفصل یا استخوان آسیبدیده را در جای خود ثابت نگه دارد که این امر موجب بهبود سریعتر استخوان خواهد شد.
استفاده از انواع بریس
بریس ها از جمله جدیدترین و کاربردیترین تجهیزات پزشکی مرتبط با استخوان هستند که میتوانند تا حد قابلتوجهی در ترمیم شکستگیها و کنترل علائم شکستگی آرنج مؤثر باشند، ازاینروی افرادی که شکستگی ناحیه آرنج را تجربه میکنند؛ میتوانند از بریسهای مخصوص این ناحیه بهمنظور تسریع در روند درمان استخوان آسیبدیده استفاده کنند. کاهش درد، سبک بودن، قیمت مقرونبهصرفه و محدودکردن دامنه حرکت بهعنوان مهمترین ویژگیهای بریس های پزشکی شناخته میشود.
درمان با اولتراسوند
در روش اولتراسوندتراپی، امواج صوتی با فرکانس بالا به محل شکستگی فرستاده میشوند و به کاهش التهاب و تسریع ترمیم استخوان کمک میکنند. بهطورکلی اولتراسوند تراپی در چند جلسه انجام میشود و به استخوان دست بیمار در طی این جلسات امواج صوتی با فرکانس بالا بهمنظور کاهش التهاب منتقل میشود.
توان بخشی و فیزیوتراپی
توان بخشی و فیزیوتراپی نیز از جمله مؤثرترین و مرسومترین شیوههای درمان غیر جراحی شکستگی آرنج است. در این روش درمانی بیمار با حضور در جلسات فیزیوتراپی و انجام تمرینات سعی میکند حرکت و قدرت استخوانها و مفاصل دست خود را بازیابی کند. ضمن اینکه در طول این جلسات تکنیکها و تجهیزاتی نیز وجود دارند که استفاده آن تحتنظر درمانگر میتواند تأثیر مطلوبی بر جریان روند بهبود بیمار داشته باشند. البته ازآنجاییکه فیزیوتراپی بهعنوان مؤثرترین روش درمانهای مفصلی شناخته میشود ازاینروی بیمار موظف است پس از تشخیص نوع شکستگی، تحتنظر پزشک و فیزیوتراپیست در کنار انجام تمرینات اثربخش از روشهای درمانی نوینی نظیر لیزرتراپی، ماساژدرمانی، الکتروتراپی و… استفاده کند.
زمان بهبودی پس از جراحی شکستگی آرنج
معمولاً زمان بهبودی کامل شکستگی آرنج میتواند به نوع شکستگی و شیوه درمان آن که به چه صورت است، بستگی دارد. بهعنوانمثال افرادی که جراحی شدهاند به طور حتم دارای دوره نقاهت طولانی هستند. اما با تمام این تفاصیل درمان کامل شکستگی آرنج میتواند تا ۳ ماه به طول بینجامد و در طول این بازه و وابسته به نوع شکستگی، دست شخص باید به مدت ۳ تا ۶ هفته در گچ یا آتل قرار بگیرد و پس از ترمیم نیز بیمار باید از جلسات فیزیوتراپی باهدف بازیابی قدرت، افزایش توان عضلانی ازدسترفته و افزایش دامنه حرکتی بهرهمند شود.
اگرچه که بیمار میتواند پس از ۳ ماه به فعالیت عادی خود بازگردد؛ اما تحقیقات بیانگر این است که افرادی که شکستگی آرنج دست را تجربه میکنند، ممکن است تا یک سال برای انجام کارهای روزمره خود دردهای خفیفی را تجربه کنند. ازاینروی بهتر است این دسته افراد تا یک سال تحتنظر پزشک باشند و مطابق با دستورات پزشک در صورت لزوم از دارو استفاده کنند.
جمعبندی
شکستگی آرنج دست میتواند رابطه مستقیمی با اختلال در عملکرد فعالیتهای روزانه داشته باشد و ازآنجاییکه این عارضه در کودکان و نوجوانان بیشتر مشاهده میشود، لذا کودکان و نوجوانان باید در حین بازی یا استفاده از وسایل ورزشی حرکات صحیح و سنجیده به کار ببرند، ضمن اینکه تغذیه مناسب و استفاده از تکنیکهای مناسب در فعالیتهای بدنی برای کاهش خطر افتادن و آسیبدیدگی میتواند تا حد قابلتوجهی میزان شکستگی را کاهش دهد. این نکته را نباید فراموش کرد که این عارضه نوعی شکستگی رایج است که خوشبختانه در اغلب مواقع میتوان آن را از طریق روشهای غیرتهاجمی درمان کرد.
