شکستگی انگشت کوچک پا میتواند دردناک باشد و روی عملکرد پا تأثیر بگذارد. بیشتر شکستگیهای این انگشت با استراحت و درمانهای خانگی خودبهخود بهبود مییابند؛ ولی، به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید که آسیب شما به درمان بیشتر نیاز ندارد. در ادامه این مطلب، شما را با هر آنچه باید درباره این شکستگی بدانید، مانند علائم، علل، نحوه تشخیص و روشهای درمان آشنا میکنیم و همچنین میگوییم چه زمانی باید برای درد انگشت پا به پزشک مراجعه کنید.
علائم شکستگی انگشت کوچک پا
شناسایی علائم شکستگی انگشت کوچک پا، گامی حیاتی در روند بهبودی است. نشانههای این شکستگی عبارتاند از:
- درد: درد اغلب اولین و مهمترین علامت این شکستگی محسوب میشود. شکستگی انگشت کوچک میتواند باعث ایجاد درد شدید یا ضرباندار در محل آسیب شود. این درد میتواند هنگام حرکتدادن انگشت کوچک یا انداختن وزن روی آن بدتر شود
- تورم: تورم در اطراف انگشت کوچک نیز علامت متداولی است. محل آسیب ممکن است متورم شود و تغییر رنگ دهد
- کاهش دامنه حرکتی: در برخی موارد، بهویژه اگر شکستگی شدید باشد یا دررفتگی وجود داشته باشد، حرکتدادن انگشت کوچک یا تحمل وزن روی آن را دشوار میشود
- تغییر شکل: در شکستگیها و دررفتگیهای شدیدتر، شکل انگشت کوچک ممکن است تغییر کند و غیرعادی به نظر برسد. اگر شکل انگشت کوچک پایتان تغییر کرده است، حتما به پزشک مراجعه کنید
- مشکل در راهرفتن: ازآنجاییکه انگشت کوچک پا نقشی در حفظ تعادل ایفا میکند، شکستگی این انگشت میتواند راهرفتن و حفظ تعادل را دشوار کند و باعث تغییر الگوهای راهرفتن شود
دلایل شکستگی انگشت کوچک پا
درک دلایل مختلف شکستگی انگشت کوچک پا برای پیشگیری مؤثر و درمان آسیب ضروری است. متداولترین دلایل این شکستگی عبارتاند از:
- برخورد با اجسام سخت: کوبیدن انگشت کوچک پا به مبلمان، دیوار یا چارچوب درها از متداولترین دلایل شکستگی است که بلافاصله میتواند باعث ایجاد درد و تورم شود
- آسیبهای ورزشی: ورزشکاران و افرادی که ورزشهایی شامل حرکات سریع، تغییر جهت یا تماس فیزیکی انجام میدهند، در معرض آسیبهای انگشت کوچک پا قرار دارند. ورزشهایی مانند فوتبال، بسکتبال و هنرهای رزمی، برخی از این ورزشها به شمار میروند. در این موارد، شکستگی انگشت کوچک ناشی از برخورد ورزشکاران با حریف، زمین یا تجهیزات ورزشی مانند توپ فوتبال یا بسکتبال است
- ضربهزدن یا گیرکردن: اگر افراد به جسمی لگد بزنند یا انگشتشان در هنگام راهرفتن یا دویدن در جایی گیر کند، ممکن است دچار این شکستگی شوند. این توقف ناگهانی و شدید میتواند باعث آسیبدیدن استخوانها، رباطها و تاندونهای انگشت کوچک پا شود. به خاطر داشته باشید که شدت آسیب ممکن است بلافاصله قابلمشاهده نباشد و علائم با گذشت زمان ظاهر شوند
- مشکلات مرتبط با کفش: کفشها نیز میتوانند به ایجاد آسیبهای انگشت کوچک پا کمک کنند. کفشهای نامناسب بهویژه کفشهای تنگ، میتوانند به انگشت کوچک پا فشار بیاورند و با گذشت زمان، منجر به شکستگی فشاری یا آسیبهای بافت نرم شوند. کفشهای پاشنهبلند نیز میتوانند توزیع وزن بدن را در سراسر پا تغییر دهند و فشار قابلتوجهی به جلوی پا وارد کنند. پوشیدن طولانیمدت کفشهای پاشنهبلند میتواند منجر به مشکلات مزمن مانند بدشکلی هاگلند یا انگشت چکشی شود و بهتبع آن، انگشت کوچک پا را در معرض خطر شکستگی قرار دهد
سایر عوامل ایجاد درد در انگشت پا
علاوه بر شکستگی کف پا و انگشت پا، موارد زیر نیز میتوانند باعث ایجاد درد در انگشت پا شوند:
- انگشت چمنی: زمانی که انگشت شست پای شما بیش از حد به عقب خم شود، ممکن است دچار انگشت چمنی شوید. این مشکل اغلب ناشی از حرکت ناگهانی است؛ ولی ممکن است ناشی از واردشدن مکرر فشار بر انگشت شست پا نیز باشد. درد ناشی از انگشت چمنی ممکن است هنگام بالابردن انگشت شست، ایستادن روی نوک انگشتان پا یا آمادهشدن برای دویدن یا پریدن بدتر شود
- میخچه و پینه: بخشهای ضخیمشده از پوست مانند میخچه و پینه ناشی از فشار یا اصطکاک مکرر هستند. میخچهها کوچک و سفت هستند و معمولا روی بخشهای استخوانی پا ایجاد میشوند؛ ولی، پینهها بزرگتر و سفتتر هستند
- تاول: زمانی که فشار زیر پوست افزایش یابد، تاولهای پر از مایع ایجاد میشوند. این تاولها اغلب ناشی از پوشیدن کفشهای نامناسب، راهرفتن طولانیمدت و راهرفتن با پای برهنه هستند و میتوانند باعث ایجاد درد در هنگام ایستادن و راهرفتن شوند
- ناخن فرورفته: زمانی که لبههای ناخن انگشت پا به داخل پوست کنار ناخن رشد میکنند، گفته میشود که فرد دچار این مشکل دردناک شده است. کوتاهکردن نامناسب ناخنها، بدشکلیهای ناخن و کفشهای نامناسب باعث افزایش خطر ابتلا به ناخن فرورفته میشوند. این مشکل میتواند باعث ایجاد قرمزی، تورم، درد و در برخی مواقع، خونریزی و عفونت شود
- عفونت ناخن: عفونتهای ناخن انگشت پا که با نام اونیکومیکوزیس (عفونت قارچی) نیز شناخته میشوند، میتوانند منجر به ایجاد درد، تورم و قرمزی در اطراف ناخن آسیبدیده شوند. اگر عفونت ناخن درمان نشود، میتواند گسترش یابد و روی بافتهای اطراف تأثیر بگذارد
- کمبود ویتامینها: ویتامین B12 و D برای سلامت استخوان و عصب ضروری هستند. کمبود هر یک از این ویتامینها میتواند باعث بیحسی، گزگز و درد عضله و استخوان شود و همچنین حساسیت به درد را افزایش دهد
- آرتروز: این بیماری تخریبکننده مفصل میتواند باعث ایجاد درد، سفتی و التهاب مفصل شود. درد ناشی از این بیماری اغلب با افزایش سن و آسیب بدتر میشود
- آرتریت روماتوئید: آرتریت روماتوئید نوعی بیماری خودایمنی است که باعث التهاب و آسیب مفصل و بهتبع آن، درد انگشت پا میشود. این بیماری با گذشت زمان میتواند منجر به تورم، سفتی و بدشکلی مفاصل انگشتان پا شود و راهرفتن را دردناک کند
- سندرم رینود: کاهش جریان خون به انگشتان پا که اغلب ناشی از استرس یا فشار است، از ویژگیهای سندرم رینود محسوب میشوند. این سندرم میتواند باعث بیحسی، درد و تغییر رنگ قابلتوجه در نواحی آسیبدیده شود
- نوروم مورتون: افزایش ضخامت عصب بین انگشتان پا که اغلب ناشی از فشار یا تحریک است، میتواند منجر به نوروم مورتون شود. این بیماری معمولا باعث ایجاد درد، سوزش، بیحسی یا احساس برآمدگی در سینه پا میشود
- سندرم تونل تارسال: زمانی که عصب تیبال در مچ پا فشرده یا تحریک شود، میتواند منجر به سندرم تونل تارسال شود. این سندرم علائمی مانند درد، بیحسی و گزگز را در پا ایجاد میکند. همچنین فشردگی عصب میتواند درد را به انگشتان پا انتقال دهد و منجر به ناراحتی و حساسیت شود
- نقرس: نقرس نوعی آرتریت التهابی ناشی از سطوح بالای اوریک اسید در بدن است. این بیماری باعث ایجاد درد، قرمزی و تورم بهویژه در انگشت شست پا میشود و میتواند با خوردن غذاهایی مانند صدف و نوشیدن الکل بدتر شود
- سزاموئیدیت: استخوانهای سزاموئید استخوانهای کوچکی در تاندونها هستند که به حرکت کمک میکنند. دو استخوان سزاموئید در نزدیکی مفصل انگشت شست پا در تاندونی که انگشت پا را خم میکند، قرار دارند. سزاموئیدیت به دردناک و متورمشدن این استخوانها به دلایلی مانند فشار ناشی از فعالیتهایی مانند دویدن یا پریدن گفته میشود. کفش نامناسب یا مشکلات پا مانند صافی کف پا از عوامل خطر آن هستند
- انگشت چنگالی و چکشی: انگشت چنگالی به خمشدن دو مفصل به سمت پایین و انگشت چکشی به خمشدن تنها یک مفصل گفته میشود. این مشکلات پا در بزرگسالان بهویژه افرادی که دچار بونیون یا آرتریت هستند یا در گذشته دچار آسیبهای پا شدهاند، متداولتر هستند
- نوروپاتی محیطی: بیماریهایی مانند دیابت، اختلال سوءمصرف الکل و مشکلات دیسک کمر از متداولترین دلایل نوروپاتی محیطی هستند. نوروپاتی محیطی میتواند منجر به درد، گزگز یا کاهش دامنه حرکتی در انگشت پا بهویژه هنگام ایستادن یا راهرفتن شود
چه زمانی برای درد انگشت پا به پزشک مراجعه کنیم؟
درد انگشت ناشی از راهرفتن به مدت طولانی یا پوشیدن کفشهای نامناسب یا تنگ معمولا با استراحت بهبود مییابد. اگر درد انگشت پایتان پس از یک هفته برطرف نشد، به پزشک مراجعه کنید. پزشکان باتجربهای مانند دکتر بهامین عطار میتوانند علت زمینهای درد انگشت پا را تشخیص دهند و آن را با مناسبترین روشها درمان کنند. اگر دارای شرایط زیر هستید، هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید:
- اگر دردتان بهصورت قابلتوجهی بر توانایی شما برای ایستادن یا راهرفتن تأثیر میگذارد
- اگر نمیتوانید انگشت پای خود را بدون احساس درد حرکت دهید
- اگر انگشت پایتان قرمز، گرم و متورم شده است
- اگر گزگز، بیحسی و سوزش را احساس میکنید
- اگر علائم دیگری مانند تب، خستگی یا کاهش وزن دارید
- اگر درد انگشت پا را پس از آسیب تجربه میکنید
نحوه تشخیص شکستگی انگشت پا
دکتر شکستگی پا ابتدا سؤالاتی درباره علائم، سوابق پزشکی و نحوه آسیبدیدن انگشت پا میپرسد. سپس در معاینه فیزیکی، به دنبال نشانههای شکستگی انگشت پا مانند تورم، حساسیت، تغییر شکل یا کبودی میگردد. پزشک ممکن است بتواند شکستگی انگشت کوچک پا را با معاینه فیزیکی تشخیص دهد؛ ولی در برخی موارد، ممکن است آزمایشهای تصویربرداری زیر را تجویز کند:
- آزمایش اشعه ایکس پا: پزشک معمولا میتواند شکستگیهای تروماتیک را در تصاویر اشعه ایکس ببینند؛ ولی، شکستگیهای فشاری که با ترکهای کوچک شروع میشوند، ممکن است در تصاویر اشعه ایکس قابلمشاهده نباشند
- آزمایش امآرآی: اگر پزشک تصور کند که دچار شکستگی فشاری شدهاید و نتواند آن را در تصاویر اشعه ایکس ببینند، ممکن است آزمایش امآرآی را تجویز کند
درمان شکستگی انگشت پا
اگر علائم شکستگی انگشت پا را دارید و این علائم حرکت شما را مختل کردهاند، باید به دکتر شکستگی پا مراجعه کنید. پیش از مراجعه به پزشک، میتوانید از روش RICE کمک بگیرید و در صورت لزوم، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا استامینوفن را مصرف کنید. روش RICE شامل موارد زیر است:
- استراحت: از شرکت در هر گونه ورزش یا هر گونه فعالیت فیزیکی که باعث ایجاد درد در انگشت پا میشود، خودداری کنید. پای خود را تا جایی که میتوانید بیحرکت نگه دارید و وزن خود را روی آن نیندازید
- استفاده از یخ: یخ را در حوله نازکی قرار دهید و آن را روی انگشت آسیبدیده خود به مدت ۲۰ دقیقه بگذارید تا تورم کاهش یابد. از قراردادن یخ بهصورت مستقیم بر پوست خود خودداری کنید
- فشردهسازی: باندی فشاری را بهآرامی دور انگشت پای خود بپیچید
- بالابردن: پای خود را کمی بالاتر از سطح قلب خود قرار دهید تا به کاهش تورم آن کمک کنید
درمان شکستگی انگشت پا به محل آسیب و نوع شکستگی بستگی دارد. پزشک ممکن است روشهای زیر را برای درمان آن تجویز کند:
- باندپیچی: در این روش، پزشک باندی را دور انگشت شکسته و انگشت کناری آن میبندد تا به کاهش درد کمک کند و انگشت شما را بیحرکت نگه دارد. سپس پنبه کوچکی را در بین انگشتان پا میگذارد تا از ایجاد رطوبت جلوگیری کند. پنبه را هر روز تعویض کنید
- کفشهای مخصوص: پزشک ممکن است از شما بخواهد از کفش مخصوصی برای ایجاد فضا برای تورم و محافظت از انگشت پا استفاده کنید
- جااندازی: اگر انگشت پای شما از جای خود خارج شده است، پزشک ممکن است آن جابیندازد. در این روش، پزشک ابتدا پای شما را بیحس میکند و سپس انگشت پای را در جای خود قرار میدهد
- متهکاری: در این روش، پزشک سوراخ کوچکی را با استفاده از سوزن یا دستگاه الکتروکوتری در ناخن انگشت پا ایجاد میکند تا خون جمعشده در زیر ناخن را خارج کند
جراحی شکستگی پا
در موارد نادری مانند شکستگیها یا دررفتگیهای پیچیده که با روشهای غیرجراحی قابلدرمان نیستند، جراحی ضروری است. دو روش جراحی برای شکستگی انگشت کوچک پا وجود دارند که عبارتاند از:
- جراحی باز: در مواردی که شکستگی انگشت کوچک باعث جابهجایی شدید استخوانها شده است یا چندین شکستگی وجود دارد، جراحی باز ممکن است ضروری باشد. این جراحی شامل قراردادن استخوانهای شکسته در جای خود با استفاده از پین، پیچ و صفحه است
- جراحی بسته: جراحی بسته ممکن است برای شکستگیهایی با شدت کمتر تجویز شود. در این روش کمتهاجمی، پزشک استخوانهای شکسته را بدون ایجاد برش در پوست در مکان صحیح خود قرار میدهد
سخن پایانی
کوبیدن پا به مبلمان و چارچوب در، یکی از متداولترین دلایل شکستگی انگشت کوچک پا محسوب میشود. اگر بهتازگی انگشت کوچک پای خود را به جایی کوبیدهاید و علائم شکستگی را مشاهده میکنید، هر چه زودتر نوبتی برای ملاقات با پزشک باتجربهای مانند دکتر بهامین عطار بگیرید. دکتر بهامین عطار میتواند انواع شکستگیها مانند شکستگی انگشت پا و شکستگی استخوان ران را تشخیص دهد و با مناسبترین روشها درمان کند. همین امروز اولین گام را به سمت زندگی بدون درد انگشت پا بردارید.
